Telling Kwartelkoning
's Avonds en 's nachts op pad om in je telgebied te luisteren of er Kwartelkoningen en andere nachtvogels roepen. Met jaarlijks twee tellingen draag je bij aan het volgen van de aantallen van deze mysterieuze vogel. Kwartelkoningen waren ooit veel talrijker in Nederland, maar zijn in recente jaren zeer schaars.
Uit een paar specifieke gebieden komt de laatste jaren weinig informatie. Deze gebieden zijn via de pagina met vacante telgebieden in te zien. Die gebieden kunnen geclaimd worden, maar je kunt er ook zelf een intekenen en gaan tellen.
Aanpak
In twee telperiodes ga je op de late avond op pad in een telgebied dat je van tevoren op je naam hebt gezet. Dit kan ook het gebied zijn dat je al als BMP-teller bezoekt, waarbij je deze keer je nachtbezoeken afstemt op de telperiodes. Het afspelen van geluid kan helpen om Kwartelkoningen te vinden. Doe dit wel consequent (wel/niet) en met beleid: op een natuurlijk volume, slechts enkele korte roepsessies en minimaal 2 minuten lang wachten op reactie na afspelen. Aanvullingen in de vorm van losse waarnemingen op Waarneming.nl worden meegenomen in de jaaroverzichten, maar tellingen in vaste gebieden vormen de kern van de monitoring.
Waarom?
Niet alleen omdat van verschillende gebieden gegevens ontbreken, maar ook omdat het erg spannend is om 's avonds en 's nachts op zoek te gaan naar Kwartelkoningen. Ook andere soorten, zoals Kwartels, Patrijzen en ralachtigen kun je in het donker horen. Het belangrijkste doel van de tellingen is om op een systematische manier het aantalsverloop van Kwartelkoningen bij te houden.
Waar?
De Kwartelkoning nestelt in hooiland of andere landbouwgewassen (o.a. luzerne) met voldoende dekking, meestal in open gebied maar soms in wat meer besloten landschap, zoals beekdalen met struiken en bomen, of verruigende uiterwaarden en bouwterreinen. Vrouwtjes Kwartelkoning broeden in de periode midden mei tot begin juli en hebben één of twee broedsels per jaar. Kwartelkoningen hebben vegetatie nodig waar ze doorheen kunnen sluipen en die dus niet té dicht is.
Wanneer?
Kwartelkoningen roepen in mei, juni en het begin van juli. Ongepaarde mannetjes roepen vooral aan het begin van de nacht (tussen 23-3u). Eenmaal gepaard neemt de roepactiviteit af en roepen ze met name nog sporadisch in de ochtendschemer. Kwartelkoningen kunnen zich nog tot laat in het voorjaar (her)vestigen.
Jaarlijks zijn er twee tellingen: eind mei en eind juni. In 2026 zijn de telperioden:
- vrijdag 29 mei – zondag 30 mei
- vrijdag 19 juni – zondag 21 juni
Tellen doe je 's avonds laat, tot na middernacht.
Telling invoeren
- Bekijk welk gebied je kunt tellen op deze kaart.
- Staat het gebied niet op de kaart, dan kan je het zelf intekenen. Vragen kan je richten aan Jan Schoppers.
- Log in met je Sovon-account.
- Claim het gebied als teller en voer je twee tellingen zo snel mogelijk in. Dat kan via de app Avimap of achteraf via Mijn Sovon.
Resultaten
Met nieuwsbrieven houden we je na de tellingen op de hoogte van de landelijke resultaten. Ook krijg je het broedvogelrapport van het betreffende voorjaar waarin je meedeed aan de tellingen toegestuurd.
Wil je meer weten over de Kwartelkoning en de landelijke ontwikkelingen? Kijk dan eens bij de publicaties die je vindt via de link op onze soortpagina.
Jan Schoppers
Senior veldmedewerker en meetnetcoördinator MUS