Nieuw in Fryslân, de Wulpenbrigade
In 2026 is in Fryslân de ‘Wylpenbrigade Fryslân’ opgericht, een nieuw initiatief dat zich richt op de bescherming van de wulp (Numenius arquata), de grootste weidevogel van Nederland. De brigade is opgezet door de Bond van Friese VogelWachten (BFVW), naar voorbeeld van de succesvolle Drentsche Wulpenbrigade.
De Wulp heeft het moeilijk. Hoewel Fryslân nog steeds tientallen broedparen herbergt, zijn veel nesten kwetsbaar voor predatie door bijvoorbeeld vossen, steenmarters en dassen. Daarnaast lopen nesten in agrarisch gebied gevaar door maaiwerkzaamheden. Een extra uitdaging is dat Wulpen bijzonder schuwe vogels zijn. Hun nesten liggen vaak goed verborgen in graslanden, akkers of extensief beheerde landbouwgronden en zijn daardoor lastig te vinden.
Hoe werkt de Wulpenbrigade?
Vrijwilligers sporen eerst de nesten op. Zodra een nest is gevonden, wordt er een mobiel elektrisch raster omheen geplaatst. Dit raster houdt grondpredatoren op afstand terwijl de oudervogels gewoon het nest kunnen blijven bereiken. Daarnaast worden afspraken gemaakt met boeren om tijdens het maaien rekening te houden met het nest.
Volgens ervaringen uit Drenthe stijgt het uitkomstsucces van eieren aanzienlijk wanneer nesten met een elektrisch raster worden beschermd. In Drenthe kwam ongeveer 80% van de beschermde legsels uit, tegenover circa 20% van de onbeschermde nesten.
Start in Fryslân
In 2026 werd gestart met een proef in Zuidoost-Fryslân, waarbij Friese vogelwachters ondersteuning kregen van ervaren Drentse vrijwilligers. De bedoeling was en is om kennis over het opsporen en beschermen van wulpennesten over te dragen en uiteindelijk een volwaardige Friese Wulpenbrigade op te bouwen.
De Wulpenbrigade laat zien hoe vrijwilligers, boeren, natuurorganisaties en onderzoekers kunnen samenwerken aan het behoud van een karakteristieke weidevogel. Door nesten beter te beschermen en meer inzicht te krijgen in het broedsucces, hoopt men de Friese wulpenpopulatie op de langere termijn te versterken.
Resultaten
Onderzoek naar de cijfers van 2025 leverde weinig op. Het gezamenlijke jaarbericht Weidevogels in Fryslân 2025 (BFVW/Sovon/TBO’s) rapporteert vooral over de vier hoofdsoorten: Kievit, Grutto, Scholekster en Tureluur. De Wulp wordt wel genoemd als weidevogel, maar er wordt geen totaal aantal broedparen voor Fryslân gepubliceerd. Dus nog even wachten op de resultaten vanuit de brigade.
Voor 2026 is er (nog) geen openbaar, definitief cijfer beschikbaar van het aantal broedende Wulpen in Fryslân. Vanuit de Wulpenbrigade zijn er intussen al wel wat cijfers in de media gedeeld en deze zijn verrassend positief: er zijn 47 wulpennesten in Fryslân gevonden. Daarvan konden 27 nesten worden beschermd met een flexibel stroomraster. Uiteindelijk kwamen 35 nesten succesvol uit, waarvan 25 binnen een raster.
Al met al een vliegende start van het eerste jaar van de niewe Vogelwerkgroep, genaamd “Wylpenbrigade Fryslân”.
