Jaar van de Wilde Eend

De Wilde Eend is zo gewoon, dat we nauwelijks in de gaten hadden dat het er de laatste decennia langzaam steeds minder werden. Toch is sinds 1990 al ongeveer 30 procent van onze broedpopulatie verdwenen. De winteraantallen, bestaande uit Nederlandse standvogels en wintergasten van elders, vertonen een vergelijkbare afname.

Eerdere analyses laten zien dat er geen sprake is van verhoogde sterfte van de volwassen vogels of een afname van het nestsucces. Over de overleving van de kuikens bleek echter nagenoeg niets bekend te zijn. In 2020 zetten Sovon en Vogelbescherming Nederland deze bekende vogel samen in de schijnwerpers in het Jaar van de Wilde Eend.

Eendenkuikens

De Wilde Eend is één van de bekendste watervogels. Naar schatting leven er tussen de 200.000 – 300.000 broedparen in ons land. Ondanks dat je Wilde Eenden nog steeds overal kunt tegenkomen, neemt de soort al enkele decennia af. De vraag is waarom een soort die zich zo goed aan kan passen aan mensen en ogenschijnlijk weinig eisen aan zijn omgeving stelt, toch achteruitgaat. Een analyse uit 2015 wijst in de richting van een te lage overleving van eendenkuikens. Worden ze steeds vaker opgegeten, is er te weinig voedsel voor ze?

In het Jaar van de Wilde Eend gaan we daarom vooral naar de kuikenfase kijken. Het betreft een uitbreiding van een reeds in 2016 opgestart citizen science project. Hoeveel jonge eendjes worden er uiteindelijk groot? Met de hulp van het publiek willen we meer gegevens verzamelen om deze vraag te beantwoorden. Vogelaars kunnen ook helpen bij enkele andere activiteiten.

Hoe kun je meedoen?

1. Kuikenstudie

Begin 2020 lanceren we een vernieuwde versie van de app KuikenTeller. Door gezinnetjes (toompjes) Wilde Eenden met kuikens te volgen en het aantal kuikens telkens te tellen, verzamel je waardevolle informatie. Je kunt ook gegevens over Krakeenden en ‘Soepeenden’ invoeren. Lees meer ...

2. Man/vrouwverhoudingen

Bij een aantal eendensoorten lijkt er een scheve man/vrouwverhouding te zijn. Je ziet, althans in ons land, vaak veel meer mannetjes dan vrouwtjes. In het algemeen overwinteren vrouwtjes zuidelijker dan mannetjes. Daarnaast zouden vrouwtjes gevoeliger zijn voor sterfte tijdens het broeden en meer geschoten worden. Maar bij deze scheve verhoudingen staan nog veel vragen open. Hangt deze bijvoorbeeld samen met de achteruitgang van diverse eendensoorten? Om erachter te komen hoe deze verhouding bij de Wilde Eend is vragen we mensen om het aantal mannetjes en vrouwtjes in groepen Wilde Eenden te turven en door te geven. Lees meer ...

3. Populatiemodel

Om te kunnen berekenen welke factoren beperkend zijn voor de broedpopulatie van de Wilde Eend willen we een populatiemodel te bouwen. De kuikenoverleving is daar een onderdeel van, net als inzicht in de man/vrouw verhouding maar ook alle andere demografische processen. Daarom stimuleren we vogeltellers om ook in de lopende meetnetten van Sovon extra op de Wilde Eenden te letten. Denk bijvoorbeeld aan het volgen van legsels, het ringen van vogels en het Meldpunt Dode Vogels.  

Meer informatie

Deze winter verschijnt er op deze pagina steeds meer praktische informatie over hoe je kunt meedoen aan het Jaar van de Wilde Eend.

Meedoen

  • Kuikens tellen via de app KuikenTeller (update verschijnt begin 2020)
  • Verhouding man / vrouw bij Wilde Eenden turven