Vogelgriep bij wilde vogels

Thijs Kuiken (ErasmusMC)

De wereldwijde opkomst van veel besmettelijke ziekten in de afgelopen decennia is gekoppeld aan de intensivering van de veehouderij, handel in wilde dieren en ontbossing. De huidige uitbraak van vogelgriepvirus (om precies te zijn: hoog-pathogene vogelgriepvirus van de ‘Goose/Guangdong lineage’, oftewel Gs/Gd-virus) is een voorbeeld van zo’n ziekte.

 

Thijs Kuiken

Na de eerste detectie in een commerciële ganzenhouderij in China in 1996 breidde dit virus zich gedurende enkele jaren uit naar pluimveepopulaties in nabijgelegen landen in Azië. Een bijzondere gebeurtenis was het overspringen van het virus naar wilde watervogels omstreeks 2005. Daardoor kon het virus zich over lange afstand verspreiden via vogeltrek, en veroorzaakte meerdere uitbraken in Europa, het Midden-Oosten, Afrika en Noord-Amerika, waar het zowel wilde vogels als pluimvee besmette.

Sinds 2020 lijken varianten van het Gs/Gd-virus zich te kunnen handhaven in wilde vogelpopulaties in Europa, waardoor ze een permanent risico op infectie vormen. De meest recente 2021-2022 uitbraak is de grootste in Europa tot nu toe. Daarbij zijn 37 Europese landen getroffen, met 3.573 bevestigde gevallen (en een veel hogere maar onbekende sterfte) in wilde vogels, besmettingen van 2.467 pluimveebedrijven, en het afmaken van meer dan 48 millioen kippen en ander pluimvee.

In het afgelopen jaar heeft het Gs/Gd-virus voor het eerst grote sterfte veroorzaakt in broedkolonies van zeevogels, waaronder Grote Stern, Grote Jager, en Jan-van-Gent. Ook bepaalde roofvogelsoorten, waaronder Zeearend, Slechtvalk, en Gewone Buizerd ondervinden relatief hoge sterfte door het virus. De verwachting is dat het Gs/Gd-virus de komende jaren blijft circuleren in wilde vogelpopulaties. Daarmee dient rekening te worden gehouden in het monitoren en onderzoek van wilde vogels.