Alkmaarse vogels voor de vierde keer geteld

Het tellen van broedvogels in stedelijk gebied is tegenwoordig geenszins uitzonderlijk; denk alleen maar aan de vele medewerkers van het MUS-project. Dat was enkele tientallen jaren geleden wel anders. Stedelijk gebied...dat verlaat je toch zo snel mogelijk als rechtgeaarde vogelaar?

Daarom is het zo bijzonder dat een flinke stad als Alkmaar al in 1984 in zijn geheel werd onderzocht op broedvogels. Nog bijzonderder is het, dat deze telling sindsdien om de tien jaar herhaald wordt. Met de telling in (2013 en) 2014 is inmiddels de vierde inventarisatie voorhanden.

Forse klus
Het inventariseren van een stad als Alkmaar (94.000 inwoners in 2014, oppervlakte 3120 ha waarvan ruim 2500 ha echt stedelijk gebied) is geen eenvoudige opgave. Vogelwerkgroep Alkmaar e.o. klaarde de klus met enkele tientallen vrijwilligers. Het gebied werd, net als bij vorige tellingen, opgedeeld in 40 telgebieden die met de BMP-methode werden onderzocht. Samen waren deze gebieden goed voor 45% van het oppervlak. Watervogels, meeuwen, Gierzwaluw en Huiszwaluw werden volledig in kaart gebracht.

Komen en gaan
In de loop van drie decennia verdwenen verschillende broedvogels, zoals Kuifleeuwerik, Grauwe Vliegenvanger en Spotvogel. Andere namen af, waaronder Merel, Spreeuw en Huismus (letterlijk bijna gedecimeerd). Veel groter is het rijtje dat het goed deed in Alkmaar. Dat geldt vooral voor watervogels (o.a. Grauwe Gans, Krakeend, Kuifeend) en bosvogels (o.a. Grote Bonte Specht, Boomkruiper, Tjiftjaf, Zwartkop). Meeuwen ontbraken aanvankelijk maar vestigden zich voortvarend, al is de groei er nu wel uit. Toch vormen de aantallen Stormmeeuwen (491 paren bij de laatste telling) een substantieel deel van de Nederlandse broedpopulatie (ca. 4000 paren in 2013).

Vastgelegd in fraai boek
De resultaten van al dat telwerk zijn vastgelegd in het 140 pag. dikke boekje Broedvogels van het stedelijke gebied van Alkmaar. Resultaten van 2013-2014 vergeleken met drie voorgaande inventarisaties. Aantrekkelijk vormgegeven, met goed leesbare teksten en kaarten die soms voor herkenning zorgen, soms ook niet. Inwoners van Oost- en Zuid-Nederland zullen bijvoorbeeld verbaasd zijn over de talrijkheid van Waterhoentjes en de schaarste - nog steeds - aan Vinken.

Contact
Het boek is te bestellen via de secretaris (maartenplatteeuw@hotmail.nl) voor de prijs van € 12,50.