Nestkaarten

Het Meetnet Nestkaarten is gestart in 1995 als belangrijke aanvulling op de broedvogelmonitoring. Aantalsveranderingen van broedvogels zijn vaak voor een deel te verklaren met gegevens over het broedsucces van die soorten.

Doel
Basale broedbiologische data bijeenbrengen om veranderingen in broedsucces en legbegin van vogelsoorten te volgen, en factoren bepaald kunnen worden die hierop van invloed zijn.

Welke soorten? 

Van alle soorten zijn nestkaarten welkom, inclusief vogels in de eigen tuin en in nestkasten. Om de inspanningen enigszins te sturen zijn 43 soorten geselecteerd waarvan nestkaarten in het bijzonder gewenst zijn.

Prioritaire soorten »

Contact vooraf met één van de coördinators is noodzakelijk als de waarnemer zich wil richten op:

  • (ernstig) bedreigde soorten van de Rode Lijst
  • soorten die beschermd zijn in het kader van de Natuurbeschermingswet
  • soorten die verstoringsgevoelig zijn

Werkwijze
Nestkaarten zijn welkom van ieder nest dat tenminste 2x wordt bezocht in de actieve fase. Bij nestvlieders is dit de periode tussen eileg en uitkomen (of mislukking), bij nestblijvers de periode tussen eileg en uitvliegen (of mislukking).

  • Ontheffing van het verbod op nesten zoeken is nodig
  • Sovon verstrekt ontheffing en registratieformulier op aanvraag (altijd meenemen!)
  • Waarnemer wordt geacht de Gedragscode in de handleiding te kennen
  • Grootste omzichtigheid bij onderzoek noodzakelijk
  • Gegevens omtrent nest (aantal eieren of jongen, stadium) per bezoek noteren
  • Bij zangvogels is een interval van een week tussen twee bezoeken voldoende, bij grotere soorten 10-14 dagen
  • Extra voorzichtig bij grotere soorten van open landschappen (weidevogels) en kolonievogels
  • Nacontrole van nest belangrijk om uitkomst broedpoging vast te stellen
  • Geef ook gegevens van mislukte nesten consequent door
  • Attent zijn op broedsels buiten de gebruikelijke periode (april-juni)

Doorgeven
Nestkaarten kunnen op drie verschillende manieren worden doorgegeven.

  • Nestkaart Light is een online invoer vooral bedoeld voor waarnemers die maar één of enkele nesten hebben gevolgd, of die een heel eenvoudige invoer willen gebruiken voor alleen de meest basale gegevens.
  • Digitale Nestkaart is een Windows programma met meer mogelijkheden voor invoeren (o.a. mislukkingsoorzaken , prooien en ringgegevens), exporteren (o.a. basisdata en ringgegevens voor GRIEL) en analyses (o.a. legbegin).
  • Papieren nestkaarten zijn aan te vragen voor waarnemers die geen beschikking hebben over een computer.

Handleiding
In de handleiding wordt ingegaan op de techniek van het nesten zoeken en het vermijden van verstoring. Dit wordt beschouwd als essentiële informatie die je als nestonderzoeker moet kennen. Veel nuttige tips zijn ook te vinden in: A Field Guide to Monitoring Nests (J. Ferguson-Lees, R. Castell, D. Leech 2011, BTO).

Resultaten
Impressies en tips voor onderzoek verschijnen in de digitale nieuwsbrief. Analyses van verzamelde gegevens worden gepubliceerd in de jaarlijkse Broedvogelrapporten. Waarnemers die nestkaarten hebben doorgegeven (op papier of via de Digitale Nestkaart) kunnen hun gegevens in onze bestanden analyseren. Het is onder andere mogelijk om nestsucces en legbegin te berekenen en om eigen nestkaarten op een kaart te bekijken.

Meedoen

Iedereen kan meedoen die voldoende soortenkennis heeft en bereid is om zeer voorzichtig (volgens aanwijzingen in Gedragscode) te werk te gaan. Nieuwe medewerkers dienen eerst een registratiebewijs aan te vragen via dit formulier. Hiermee is een ontheffing op de verboden in de Flora- en Faunawet niet nodig.