Veelgestelde vragen - Gewonde, dode en geringde vogels

> Ik heb op een plek een ongewoon aantal zieke/dode vogels gezien. Moet ik dat doorgeven?

Ja, dat kan belangrijk zijn bij het opsporen en monitoren van vogelziektes. Geef uw melding door via het online meldpunt voor dode vogels.

> Ik heb een dode vogel gevonden, wat nu?

Het oprapen van dode vogels waarvan de doodsoorzaak niet duidelijk is, kan gevaarlijk zijn. Bijvoorbeeld als het vogels betreft die besmet zijn met hoogpathogene aviaire influenza oftewel vogelgriep (onder andere type H5N1). Aan dode vogels kun je niet zien of ze met vogelgriep besmet zijn. Raap bij twijfel deze vogels niet op, maar maak melding via onze meldpagina.

Als de melding daar aanleiding toe geeft, wordt de informatie automatisch doorgegeven aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC). Bij dit soort gevallen wordt er altijd contact opgenomen met de waarnemer voor nadere informatie. U kunt dan gevraagd worden de vogel(s) op te sturen voor analyse naar het CVI in Lelystad of het DWHC in Utrecht of de vogel(s) worden opgehaald door mensen die ervaring hebben met het verzamelen van dode vogels.

 

> Ik heb een gewonde vogel gevonden, wat moet ik doen?

Neem contact op met een vogelasiel in de buurt. Een overzicht van vogelasiels is te vinden op de website van het Vogeltrekstation.

Wat is Vogelgriep?
  • Vogelgriep (ook wel vogelpest of aviaire influenza genoemd) is een zeer besmettelijke ziekte die voorkomt bij pluimvee (kippen en kalkoenen) en wilde watervogels
  • Vogelgriep wordt veroorzaakt door een virus
  • Wereldwijd zijn er verschillende soorten van het vogelgriepvirus
  • In zeer zeldzame gevallen kunnen sommige soorten van het vogelgriepvirus van dier op mens worden overgebracht. Dit gebeurt alleen bij direct en intensief contact tussen besmet pluimvee en mensen.
  • Bij enkele pluimveebedrijven in Nederland is in 2014 een bepaald soort vogelgriep gevonden, aviaire influenza A (H5N8)
  • Er zijn geen mensen bekend die met dit vogelgriepvirus besmet zijn
  • Heeft u de afgelopen 14 dagen contact gehad met vogels waarbij vogelgriep is vastgesteld en krijgt u griepachtige verschijnselen? Neem dan contact op met uw huisarts of de GGD

Bron: Thuisarts.nl

Wat moet ik doen als ik dode vogels tegenkom?

Het oprapen van dode vogels waarvan de doodsoorzaak niet duidelijk is, kan gevaarlijk zijn. Bijvoorbeeld als het vogels betreft die besmet zijn met hoogpathogene aviaire influenza oftewel vogelgriep (onder andere type H5N1). Aan dode vogels kun je niet zien of ze met vogelgriep besmet zijn. Wanneer je dode of zieke vogels tegenkomt, met name zwanen en andere watervogels, raak deze vogels dan niet aan. Maak melding van de vondst via de online meldpagina

Als de melding daar aanleiding toe geeft, wordt de informatie automatisch doorgegeven aan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC). Bij dit soort gevallen wordt er altijd contact opgenomen met de waarnemer voor nadere informatie. U kunt dan gevraagd worden de vogel(s) op te sturen voor analyse naar het CVI in Lelystad of het DWHC in Utrecht of de vogel(s) worden opgehaald door mensen die ervaring hebben met het verzamelen van dode vogels.

Hoe groot is de kans op besmetting met vogelgriep bij het tellen van watervogels en het uitvoeren van inventarisaties van andere vogelsoorten?

De kans op besmetting bij het tellen van watervogels en het anderszins monitoren van vogels zonder dat daadwerkelijk contact bestaat tussen de waarnemer en dode of levende vogels is nihil. Wees voorzichtig bij het tellen van grote groepen (water)vogel en probeer contact met vogelpoep, nesten en eieren te vermijden

Usutu (9)

Merels, Huismussen en uilen (Laplanduil) zijn vatbaar voor het virus. Mogelijk zijn ook Spreeuwen en IJsvogels vatbaar.  

 

Je kunt helaas niets  doen om de merels te beschermen of besmetting van de merels te voorkomen.

 

In Duitsland zijn door het virus in 2012 meer dan 300.000 vogels overleden. In sommige Duitse steden was de sterfte zo massaal dat de merels praktisch verdwenen waren uit de tuinen en parken. Sindsdien waart het virus nog steeds rond in Europa en de laatste jaren ook in Nordrhein-Westfalen, de Duitse deelstaat die aan Nederland grenst. Het was dus wachten tot het virus in Nederland zou opduiken.

Wat dit voor gevolgen heeft voor de Nederlandse populatie Merels weten we nog niet. We volgen de aantallen nauwlettend via verschillende meetsystemen. Naast het doorgeven van dode vogels, is het ook belangrijk om bij te houden hoeveel levende Merels er rondvliegen. Via projecten als de Jaarrond Tuintelling kun je meehelpen om de stand in kaart te brengen

Niet alle Merels zijn doodgegaan aan het virus. Sommige zijn bijvoorbeeld tegen het raam gevlogen, of zijn gewoon overleden omdat ze oud waren. Het onderzoeken van vogels kost veel geld. Daarom gebeurt dit steekproefsgewijs of als er een specifieke aanleiding voor is. Echter, het is wel heel belangrijk om bij te houden hoeveel Merels er doodgaan en waar. Dus graag doorgeven. 

Merels zijn in de nazomer en het vroege najaar in de rui. Dat betekent dat hun verenkleed er wat slordig uitziet. Dat wil niet zeggen dat ze ziek zijn.

Merels die mogelijk het virus bij zich dragen gedragen zich apatisch, zijn erg makkelijk te benaderen en vliegen niet of erg onbeholpen weg. Ze zijn ook vermagerd, hoewel dat niet altijd zichtbaar is. Het ziekteverloop duurt 2-3 dagen. Je kunt de Merel helaas niet helpen

Het is zeer uitzonderlijk dat mensen besmet raken. Het virus wordt door steekmuggen, voornamelijk uit het geslacht Culex, overgedragen. In Europa zijn tot nu toe vijf patiënten met het Usutu-virus bekend, ondanks grootschalige uitbraken bij vogels. Bij drie van deze patiënten was het immuunsysteem verzwakt.

Het Usutu-virus vindt zijn oorsprong in Afrika en wordt overgebracht door muggen die vogels steken. Vermoedelijk is het virus via trekvogels naar Europa overgebracht, waar het in 2001 voor het eerst opdook in Oostenrijk. Vanuit daar verspreidde het zich over Europa. 

Mensen die een dode merel in hun tuin vinden, kunnen die begraven of in de gft-bak gooien. Pak de vogel daarbij wel op met wegwerphandschoenen of een plastic zakje, ook al is de kans op besmetting voor mensen klein. Daarnaast roepen we iedereen op om dode vogels te melden, zodat we een goed beeld krijgen van de omvang van de Usutu-uitbraak.

Het is belangrijk om een beeld te krijgen van hoeveel Merels doodgaan en waar. Om hier zicht op te krijgen vragen we iedereen om dode Merels te melden via www.sovon.nl/dodevogels of het meldingsformulier van DWHC. Alleen als er een specifieke aanleiding voor is, zullen we de dode Merel onderzoeken.

 

> Wat doe ik met een dode vogel die een ring om zijn poot heeft?

1. Meld de dode vogel via het online meldpunt

2. Geef daarna het ringnummer door op de website van het Vogeltrekstation 

> Ik heb een vogel met ring gevonden, wat moet ik doen?

Je kunt het (digitaal) melden bij en de ring opsturen naar het Vogeltrekstation.