Broedsuccestelling Knobbelzwanen

Om inzicht te krijgen in de populatie ontwikkelingen van ganzen en zwanen wordt vaak al vele jaren bijgehouden wat het broedsucces is (zie bijv. figuur 4.9 in het watervogelrapport 2012/13). Sinds 2006 gebeurt dit ook bij Knobbelzwanen. In steekproefgebieden wordt geteld hoeveel juveniele en oudere zwanen er zijn. Niet alle zwanen krijgen evenveel jongen. Het percentage mislukte legsels verschilt ook per gebied. Het is niet bekend of de steekproef die de laatste jaren is geteld een goed beeld geeft van het landelijke broedsucces. Bovendien lijken de aantallen af te nemen. Om erachter te komen hoe het broedsucces het aantalsverloop beïnvloedt willen we iedereen vragen  mee te helpen om dit uit te zoeken.

Werkwijze in het veld

Noteer tijdens de tellingen in oktober en november voor groepen Knobbelzwanen hoeveel eerste winter en hoeveel oudere vogels in de groep zitten. Doe dit voor alle groepen. Niet alleen voor de grotere groepen, maar ook voor solitaire vogels en paren zonder jongen (alleen op die manier krijgen we een representatieve steekproef). Let bij het tellen van de jongen ook op hun kleur. Knobbelzwanen komen voor in twee kleurvarianten. Er zijn bruine en crèmekleurige jongen (zie foto). Deze laatste kunnen soms verward worden met oudere vogels.

Online invoer

Om de waarnemingen in te kunnen voeren is de online invoer van watervogeltellingen uitgebreid. Kies bij het invoeren voor het zetten van stippen. Je krijgt bij elke groep dan de mogelijkheid naast het habitat ook de leeftijd in te vullen ("D" van details, achter elke soort, zie onder). Vul het aantal adulten, juvenielen en het eventuele aantal niet gecontroleerde vogels (streepje) in, dan geeft het systeem automatisch de som. Heb je alleen maar van Knobbelzwanen leeftijdsgegevens: je kunt deze dan via de stippeninvoer verwerken, en de resterende soorten gewoon via de totalen ("restaantallen"). Een handleiding voor het via stippen invoeren van ganzen en zwanen staat online op deze site.

 

 

Herkenning

Bij eerstejaars Knobbelzwanen is de knobbel nog bijna niet ontwikkeld. De twee kleurfasen (grauw en wit) van de Knobbelzwaan zijn bij de jongen goed herkenbaar. Het grauwe jong heeft over zijn gehele lichaam bruine veren en heeft een lichtgrijze snavel. Het witte jong is creme-wit (van een afstand kan het wit lijken) en heeft een lichtroze snavel. Let speciaal ook op dit type vogel en ga er niet van uit dat alleen de bruine vogels de jongen zijn.

 

Foto: Jan Beekman

 

Contact:

Jeroen Nienhuis

Sovon Vogelonderzoek Nederland

024-7410418

jeroen.nienhuis@sovon.nl