Kleine Vliegenvanger, nog niet uitgekleurde 2e kalenderjaar vogel. Foto: René van Rossum (waarneming.nl)

Zingende Kleine Vliegenvangers

In de tweede helft van mei, soms tot in juni, duiken jaarlijks wel enkele Kleine Vliegenvangers in het land op. Zouden daar ook broedvogels bij zijn?

Kleine Vliegenvangers broeden eigenlijk verrassend dichtbij: van Sleeswijk-Holstein (Noord-Duitsland) verder oostwaarts. Toch worden ze in ons land weinig gezien. Dat heeft veel van doen met de trekweg die ze niet naar het zuidwesten (ons) voert maar naar het zuidoosten, tot in India en Pakistan.

Doortrekkers
In ons land worden Kleine Vliegenvangers bijna uitsluitend gezien tijdens de najaarstrek in september-oktober en de voorjaarstrek, die vooral in mei plaatsvindt. In het laatste geval gaat het waarschijnlijk om vogels die tijdens de trekvlucht te ver naar het noordwesten zijn doorgeschoten. Ook dit jaar weer zijn ze op verschillende plekken gezien, vooral in de kuststreek (bron: waarneming.nl).

Territoriale mannetjes
Vrijwel alle voorjaarswaarnemingen betreffen zingende mannetjes. Deze blijven soms wekenlang hangen in oud loofbos, de habitat waarin ze ook broeden. Vaak gaat het om vogels in hun tweede kalenderjaar, die nog (vrijwel) geen oranje op de keel hebben. Soms echter zijn het fraaie uitgekleurde mannetjes.

Broedvogel?
Het blijven hangen van zingende Kleine Vliegenvangers is voedsel voor speculaties: zou er wel eens een tot broeden komen? Dat de zang na enkele weken niet meer gehoord wordt, zegt op zich niet alles. Tijdens het broeden kunnen de vogels zich immers onopvallend gedragen en zijn dan in dichtbebladerd bos moeilijk te vinden. Uit het verleden zijn ook enkele claims van broedgevallen bekend. In sommige gevallen bleek het om vergissingen te gaan, andere gevallen kwamen overtuigender over. Het onweerlegbare bewijs in de vorm van goed fotomateriaal ontbreekt echter tot op heden. 

En dus
Een volledig gedocumenteerd broedgeval zou een novum voor Nederland betekenen en een ereplaats in de nieuwe Vogelatlas verdienen. Het is alleszins de moeite waard om zingende vogels nauwlettend te volgen en op te letten of er bijvoorbeeld een partner aanwezig is. Wie zich nog eens wil verdiepen in de zang kan op allerlei plekken op internet terecht, waaronder de geluidengalerij van waarneming.nl.