Ondergelopen uiterwaard langs de Prypjat (Wit-Rusland), eind mei 2013. In andere jaren goed voor veel Kwartelkoningen. Foto: Peter Eekelder

Waar blijven de Kwartelkoningen?

Waarnemingen in mei leken voorboden van een redelijk goed kwartelkoningseizoen. Inmiddels hebben we de twee landelijke simultaantellingen achter de rug en lijkt de situatie niet veel beter dan het daljaar 2010.

Door Kees Koffijberg & Jan Schoppers, coördinatoren Kwartelkoning

Aankomst Kwartelkoningen stilgevallen

Hoewel nog niet alle gegevens binnen zijn, is het nu al duidelijk dat bij de afgelopen simultaantelling op 21/22 juni maar een handjevol Kwartelkoningen riep. Begin juni, bij de eerste telling, werden nog 35 vogels gemeld, 60% minder dan bij de eerste telling in 2012. En dat terwijl voorafgaand aan de telling in mei de nodige vogels werden gehoord (36) en de situatie gunstig leek.

In tegenstelling tot voorgaande jaren lijkt de aankomst na begin juni volledig stilgevallen. Mondjesmaat worden nieuwe vogels gehoord, vooral in de gebieden waar eerder ook al meldingen werden gedaan, zoals langs de IJssel bij Hattem/Zwolle, Langenholte (Vecht), IJssel bij Cortenoever, Drentsche Aa en het Oldambt in Groningen. Het totaal aantal territoria ligt nu rond de 65, vergelijkbaar met 2010 (61).

Ook in Duitsland en Denemarken lage aantallen

Het uitblijven van nieuwe vestigingen in de uiterwaarden zal deels te maken hebben met de gevolgen van het hoge water. Niet alleen overstroomden de lage delen van de uiterwaarden (incl. vestigingen van Kwartelkoningen), ook werden veel hooilandpercelen vooraf nog snel gemaaid (speciale clausule die dit in geval van calamiteit als hoog water toestaat). Maar dat verklaart niet het uitblijven van vestigingen elders.

Een blik in omringende landen wijst eveneens op lage aantallen. In Noordrijn-Westfalen (D) werden tot dusverre langs de Niederrhein geen vestigingen vastgesteld. In het akkerbouwgebied van de Hellwegbörde in Westfalen (bij Soest), een gebied waar net als in het Oldambt in Groningen Kwartelkoningen in akkers broeden, werden tot dusverre minder dan 10 vogels gehoord. In Niedersachsen (D) is de soort op meer plaatsen gehoord, maar het gaat vooral om enkelingen. Slechts in drie gebieden werden meer dan 5 vogels vastgesteld (zie Ornitho.de)

In Denemarken worden eveneens weinig Kwartelkoningen gevonden, en ook hier voornamelijk vestigingen van enkele vogels (www.dofbasen.dk). Kennelijk is er dus geen aanvoer van nieuwe vogels, terwijl je zou verwachten dat door het hoge water en afwijkende sitatie in Oost-Duitsland en Tsjechië veel vogels moesten verkassen.

Nieuwe aankomst nog mogelijk

Nieuwe vestigingen (en succesvolle broedgevallen, zoals waarnemingen in Oost-Groningen hebben laten zien) kunnen overigens tot half juli plaatsvinden. Het loont dus de moeite – zeker bij de huidige weersvooruitzichten- nog eens een avond te gaan luisteren. Nieuwe waarnemingen kunnen worden doorgegeven via de kwartelkoningpagina.

Contact

Jan Schoppers, jan.schoppers@sovon.nl