Vogelteller in de Kijker

Henny Kloosterboer doet vanaf het allereerste begin mee aan het MUS-project. Een “verslaafde” MUS-teller met een gevarieerd postcodegebied in de hoofdstad van de provincie Limburg. Ze heeft aan den lijve ondervonden dat de Merel het zwaar heeft in haar wijk. Ze heeft ook nieuwe soorten vogels, vooral roofvogels zien komen en ontdekt nog steeds nieuwe dingen tijdens haar tellingen.

Hoe ben je ooit in aanraking gekomen met Sovon?

Als beginnend vogelaar heb ik me aangesloten bij een groep vogelaars van Vogelwacht Limburg die meededen aan de watervogeltellingen van Sovon. Door mee te lopen met ervaren vogeltellers hoopte ik mijn soortenkennis uit te breiden en te kunnen oefenen met de herkenning van vogels in het veld. Ik heb jarenlang meegelopen langs de Maas tussen Eijsden en Maastricht. We telden niet alleen de watervogels, maar letten ook op andere vogels die we onderweg zagen en hoorden. Daar heb ik heel veel van geleerd en het tellen beviel me zo goed dat ik daarna aan meer telprojecten ben gaan meedoen en ook zelf een account heb aangevraagd. Samen met de Vogelwerkgroep van IVN Maastricht, waar ik lid van ben heb ik meegedaan aan twee atlasprojecten en sinds 2003 tel ik ook de wintervogels op een PTT-traject. Het liefst doe ik tellingen in mijn eigen omgeving, omdat ik nieuwsgierig ben naar de vogels in mijn eigen buurt. Uiteindelijk ben ik zo ook bij de Jaarrond Tuintelling uitgekomen, waar ik nu ook al weer ruim vijf jaar aan meedoe.

In wat voor soort postcodegebied tel je broedvogels? Hoe zou je het gebied beschrijven?

Mijn MUS-tellingen doe ik in een buitenwijk van Maastricht. Een gevarieerd gebied met een oude dorpskern, waar in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw een nieuwe wijk bij is gebouwd. Ook staan er villa’s met grote tuinen. Er is veel variatie in het groen rondom mijn postcodegebied: een helling met een ecologisch beheerde groenstrook, een volkstuinencomplex, akkers en een enkele wijngaard. Ook het stadspark met veel oude bomen ligt vlakbij.

Heb je in de loop van de jaren ook veranderingen gezien in jouw telgebied?

In de periode dat ik hier MUS-tellingen doe is er niet zo veel veranderd in deze buurt. Er wordt in deze wijk amper nog nieuw gebouwd. De meeste huizen en tuinen zijn al wat ouder. Wel is er een tendens om tuinen steeds meer te verstenen.  

Als het om vogels gaat, is de opvallendste verandering dat het aantal Merels gestaag is afgenomen. Die afname was al gaande voordat het usutu-virus toesloeg, maar daarna ging het aantal Merels nog sneller achteruit. Als ik terugkijk naar het begin van mijn telreeksen vind ik dit wel een dramatische ontwikkeling. Maar er zijn ook nieuwkomers, zoals de Slechtvalk en de Buizerd die ik al verschillende jaren tijdens mijn MUS telrondjes tegenkom. Ik vind dat wel opvallend, dat blijkbaar roofvogels steeds meer binnen de bebouwing gaan broeden.

Hoeveel jaar tel je al mee met het MUS-project? En waarom is deze reeks zo waardevol?

Ik tel mee vanaf de start in 2007. Naarmate ik langer meedoe, wordt deze reeks steeds waardevoller omdat ik zo steeds meer inzicht krijg in de vogelbevolking van deze buurt en de veranderingen daarin. Het zegt iets over de kwaliteit van mijn leefomgeving.

Waarom tel je eigenlijk vogels? Wat vind je het mooiste aan je tellingen?

Ik vind vogels tellen een hele leuke manier om naar vogels kijken. Vogels boeien me enorm en door ze te tellen kijk en luister je heel geconcentreerd. Je ontdekt daardoor vaak leuke dingen. Ik ben graag buiten in de natuur en ik kan heel erg genieten van de vogelzang op een rustige zondagochtend net na zonsopgang, wanneer het nog rustig is op straat.

Wat vindt je belangrijk dat gebeurd met jouw tellingen? Waarom tel jij graag mee? 

Ik vind het belangrijk dat door tellingen duidelijk wordt hoe het gaat met de vogels. Ik verwacht dat mijn tellingen bijdragen aan meer inzicht in de stand van zaken en ik hoop dat dat uiteindelijk leidt tot een betere bescherming van vogels.

Wat is je favoriete vogelsoort? En waarom?

Ik heb een zwak voor de Winterkoning. Ik vind dat een heel leuk vogeltje om te zien met zijn parmantige staartje wat zo leuk wiebelt als hij staat te zingen. Ik vind het altijd weer een wonder dat zo’n klein vogeltje zoveel lawaai kan maken. Het leuke is ook dat hij zich best goed laat bekijken en ik volg ieder jaar weer de Winterkoningen in mijn tuin. Leuk om te volgen hoe ze baltsen, nestmateriaal zoeken en later met een rijtje jongen achter zich aan door de struiken scharrelen.  

Welke bijzondere vogelervaring kun je je nog herinneren tijdens een telling?

In de loop van de jaren heb ik veel bijzondere vogelervaringen gehad, maar wat ik nooit zal vergeten was de keer dat ik bij een avondtelling een Torenvalkenpaar met hun jongen rond een kerktoren zag vliegen. Ze hadden daar blijkbaar gebroed en ik had ze totaal gemist bij de twee voorafgaande ochtendtellingen.

Geen vogelervaringen, maar ook heel bijzonder waren de zoogdieren die ik tijdens de tellingen zag: de Das die tijdens een avondtelling opdook bij een telpunt. En de Vos die we de laatste jaren regelmatig tegenkomen.

Foto: Henny Kloosterboer  @Vera Hovers

Wat mag er niet ontbreken tijdens een van je telling?

Wat niet mag ontbreken is mijn kookwekker waarmee ik mijn 5 minuten teltijd in de gaten houd. En verder hecht ik ook wel aan een nazit met een kopje koffie achteraf. Bij de ochtendtellingen zijn we altijd met zijn tweeën of drieën. Ik vind het leuk om achteraf de resultaten nog eens te bespreken.  

Heb je nog verbeterpunten voor ons als Sovon? Of in het algemeen?

Ik zou het leuk vinden als mijn eigen telresultaten wat meer inzichtelijk zouden zijn met grafieken of met verspreidingskaartjes van mijn eigen stad of regio. Ik vind de berichten die we nu krijgen rondgestuurd door Jan Schoppers altijd heel interessant, maar zou het leuk vinden als dat meer toegespitst was op mijn eigen regio.  

Heb je nog goede tips voor beginnende tellers?

Ga in het begin mee met ervaren tellers, zodat je kunt oefenen. Dat hoeft niet altijd met een MUS-telling te zijn. Als je begint is het ook fijn om met meer personen te zijn, want twee of drie zien meer dan één en je kunt ook taken verdelen.

Zelf vind ik een MUS-telling ook een leuk middel om beginnende vogelaars meer kennis bij te brengen. Ik geef al heel lang vogelcursussen voor beginners en gebruik zo’n MUS telling ook als educatief middel. Zo hoop ik ook anderen weer enthousiast te maken om mee te doen aan MUS. En verder zou ik beginnende tellers ook willen waarschuwen: weet waar je aan begint, want het wordt een verslaving.

Kunnen we je ook volgen tijdens een telling via Social Media? Twitter, Facebook?

Nee, ik zit niet op social media. Wie mij wil volgen moet gewoon een keertje meelopen met een telling of excursie (zodra de coronamaatregelen voorbij zijn).