Kwartelkoning. Foto: Anne van der Zijpp

Tweede telweekend Kwartelkoning

Twee weken terug was de eerste simultane telling van de Kwartelkoning van dit seizoen. In het weekend van 19 en 20 juni volgt de tweede. Wat is de stand van zaken?

Het seizoen begon hoopgevend. Voorafgaand aan de eerste telling waren er al 44 roepplekken van vogels doorgegeven. Tijdens de eerste telling zijn 18 roepende vogels gehoord. Weliswaar een mooi aantal (vorig jaar waren het er slechts zes), maar gezien de hoopgevende start valt het toch een beetje tegen. Als we de datumgrens van 20 mei hanteren, komen we uit op 30 territoria. Vorig jaar bleef de teller uiteindelijk staan op 44 roepplekken.

Verspreiding

Op dit moment is alleen het Zwarte Water een hotspot voor de Kwartelkoning. Minimaal 7 vogels zijn daar gehoord. Langs de rivieren de IJssel, Rijn en Waal gaat het elk om 2 roepplekken. In Drenthe zijn 5 vogels gehoord, in Friesland 3, Groningen 2, Flevoland 3 en rest van het land 4 (figuur 1). Opvallend zijn de lage aantallen in de Drentse en Groningse beekdalen en het Oldambt. Dit zien we echter elk jaar. Meestal worden in beide provincies de meeste vogels na half juni gehoord. Waar nodig is de beheerder ingeseind en is het maaien uitgesteld.

Vooral in het westen van het land zijn veel vogels in de eerste weken van mei waargenomen die later niet meer zijn gehoord. Waarschijnlijk gaat het hier om vogels die zijn afgewaaid, of op doortrek waren naar Groot-Brittannië.

Figuur 1. Verspreiding van de Kwartelkoning in 2020. Sovon.nl en waarneming.nl.

Zwarte Water

Opvallend is het cluster langs het Zwarte Water. Jeroen Bredenbeek, beheerder van Staatsbosbeheer vermoedt dat het waterpeil hier sturend in is: "We hebben het waterpeil redelijk hoog gehouden en sommige delen staan plas-dras. Er staat wel relatief veel gras in dit deel van de uiterwaarden vergeleken met andere vroegere roepplaatsen. Op de roepplekken staat rietgras, liesgras, (overjarig) riet en zegges. Op andere plekken in de uiterwaarden doen dit soort situaties zich ook voor, maar daar zitten ze niet. Ik denk ook dat we geluk hebben gehad dat er vroeg een vogel aanwezig was, waardoor andere vogels werden aangetrokken." 

Duitsland

Bij onze oosterburen is het beeld wisselend. In Nordrhein-Westfalen zijn nog weinig Kwartelkoningen gehoord, terwijl in Sleeswijk-Holstein meer waarnemingen waren dan vorig jaar. Het lijkt te variëren per locatie of regio waar ze wel of niet zijn gehoord. Dus een beetje vergelijkbaar als bij ons.

Komende telling weekend 19 en 20 juni

De afgelopen dagen is er weer neerslag gevallen en ook de komende dagen is er kans op regen. Het neerslagtekort wordt niet weggewerkt, maar de extreme droogte is van de baan. Hooiland zal voorlopig niet gemaaid worden en ongewervelden, belangrijk voedsel voor de crexen, zullen meer aanwezig zijn. De omstandigheden zijn daarmee duidelijk gunstiger dan tijdens de eerste simultaantelling.

Als je gaat tellen, kun je de resultaten online aan ons doorgeven, ook als je geen Kwartelkoning hebt waargenomen. Je kunt ook Porseleinhoentjes doorgeven op de invoer. Aanvullende of bevestigende waarnemingen mag je ook op waarneming.nl invoeren. Geef dan wel de roepplek door en niet je waarneemplek. 

Tekst: Jan Schoppers