Zakt de Merel nog verder in de top-10 als gevolg van het Usutu-virus? Foto: Harvey van Diek

Tuinvogeltelling: verdrijft de Vink de Merel uit de top-5?

Een mooie traditie van eind januari: de nationale tuinvogeltelling van Vogelbescherming Nederland. In duizenden tuinen worden dit weekend weer lijstjes gemaakt. Welk beeld zal daar uit tevoorschijn komen? Laten we gewoon eens een voorspelling doen op basis van recent telwerk…

Door Albert de Jong

Je kunt de nationale tuinvogeltelling zien als een grote snapshot van het vogelleven in tuinen eind januari. En het is een leuke, laagdrempelige manier om kennis te maken met het fenomeen vogels tellen. Voor menig liefhebber is de tuinvogeltelling een opstapje geweest om vaker vogels te tellen, bijvoorbeeld via de Jaarrond Tuintelling. Want wil je uitspraken doen over ontwikkelingen van vogelaantallen, dan moet je vaker en in alle verschillende leefgebieden in het land tellen. Op basis van dat meer structurele telwerk wagen we ons aan een voorspelling voor de top-10 van komend weekend.

"Je kunt de nationale tuinvogeltelling zien als een grote snapshot van het vogelleven in tuinen eind januari."

De stijgers: Vinken en Kepen

Deze winter zien we beduidend meer Vinken en Kepen dan in de voorgaande vier, zo blijkt uit de resultaten van de landelijke PTT-telling. Nu hun favoriete voedsel – beukennootjes – in sommige beuklanen onder de sneeuw ligt, trekken ze graag de tuinen in om van gestrooid zaad te eten. Volgens de jaarrond tuintelling wordt nu in meer dan 10% van de tuinen een Keep geteld en zijn er ook meer Vinken aanwezig dan anders. Die twee zijn dus verwachte stijgers in de aantalslijst.

De gelijkblijver: Koolmees

De aantallen Koolmezen waren in de vorige editie goed voor een tweede plek in de top-10. Eind december turfden PTT-tellers meer Koolmezen dan in voorgaande winters. Kijken we naar de actuele gegevens uit de tuinen, dan zitten ze daar niet meer dan anders. Hoe kan dat? Vermoedelijk profiteren de mezen vooral van de beukenoogst in de bossen en hoeven ze niet per se de tuinen in voor voedsel (net als winter '16/17). We verwachten daarom dat de Koolmees de Huismus niet van de eerste plaats zal verdrijven.

"Vermoedelijk profiteren de mezen vooral van de beukenoogst in de bossen."

Figuur 1. Het gemiddelde aantal getelde Koolmezen per tijdstiptelling in de Jaarrond Tuintelling is niet hoger dan in andere winters. 

De daler: Merel

Spannend is de vraag of de Merel nog verder zal zakken. Al zeker twee jaar nemen de aantallen broedende Merels af in het stedelijk gebied, dus ook in tuinen. ’s Winters komen er nog exemplaren uit het noorden bij om te overwinteren, maar het is maar de vraag of die de afname vanwege het Usutu-virus kunnen compenseren. De winterse PTT-tellingen laten ook een afnemende trend zien en dus zetten we in op een daling naar plek 6, ten gunste van de Vink. 

Verwachte top-10​

Vaker tellen?

Krijg je de smaak van telwerk te pakken en herken je de soorten in je tuin allemaal? Doe dat vooral ook mee aan de Jaarrond Tuintelling en neem gerust een kijkje wat de PTT-telling inhoudt.