Themanummer Kwartelkoning

Themanummer Kwartelkoning

Update huidige kennis over Kwartelkoningen gebundeld in engelstalige uitgave van Die Vogelwelt

In oktober 2015 kwamen 53 experts uit 15 landen in het Tsjechische Pilsen samen om de actuele kennis over Kwartelkoningen samen te vatten, en na te gaan hoe beschermingsmaatregelen de soort kunnen helpen. In een speciaal engelstalig nummer van Die Vogelwelt zijn nu de meeste presentaties in artikelvorm verschenen.

Kwartelkoningen pleegden al een vroege Brexit

Een analyse van Europese trends, uitgevoerd onder regie van Sovon, laat grote verschillen zien tussen het aantalsverloop op de Britse Eilanden (en Noordwest-Frankrijk) en andere landen. De kenmerkende fluctuaties die we in Nederland kennen, blijken typerend voor de meeste continentale landen, maar zijn op de Britse Eilanden en in Noordwest-Frankrijk geheel afwezig. Daar worden slechts kleine veranderingen van jaar op jaar vastgesteld, die vooral lokaal van aard lijken. Deze patronen passen goed in de context van andere onderzoeksresultaten, die voor dit deel van het broedareaal wezen op een gering dispersievermogen, een verschillende genetische structuur en andere trekwegen en winterkwartieren. Ringvangsten laten zien dat op het continent Kwartelkoningen zich binnen een broedseizoen wel honderden kilometers kunnen verplaatsen, hetzij omdat ze op zoek zijn naar geschikt habitat voor het tweede broedsel (dat in de loop van de zomer steeds schaarser wordt), of omdat ze werden uitgemaaid. Deze mobiliteit betekent voor beschermingsmogelijkheden onder andere dat de soort op het continent veel makkelijker nieuwe gebieden kan koloniseren dan bijv. op de Britse Eilanden.

Rusland verruigt

Naar schatting meer dan 90% van alle broedende Kwartelkoningen concentreert zich in slechts zes Oost-Europese landen, vooral in Rusland. Vaak wordt aangenomen dat de boost in de jaren negentig, na de ineenstoring van de collectieve landbouw, van voorbijgaande aard zou zijn. Kwartelkonigen lijken inderdaad een soort optimaal “braak-stadium” te kennen, zo blijkt uiz een analyse van de Universiteit van Wageningen, maar ze kunnen zich er lang handhaven. Hoe lang deze voor Kwartelkoningen profijtelijke situatie blijft bestaan is echter onzeker, en vanwege het ontbreken van een goed netwerk aan monitoringgebieden zal het niet gemakkelijk zijn eventuele negatieve ontwikkelingen in aantallen en verspreiding snel op het spoor te komen. In diverse West- Europese landen neemt de soort na de hoog-conjunctuur rond 2000 af, maar het is niet duidelijk of dit samenhangt met veranderingen in plaatselijke omstandigheden of met een kleinere wereldpopulatie.

Bestelling themanummer

Deze en nog meer artikelen over Kwartelkoningen zijn te vinden in Die Vogelwelt 136, nummer 2-3. Dit nummer is te bestellen via: Aula Verlag GmbH, Industriepark 3, 56291 Wiebelsheim, vertrieb@AULA-Verlag.de

PDF

Wie is geinteresseerd in een pdf van de beide artikelen met Nederlandse inbreng (overzicht Europese trends, voorkomen in akkergebieden in Duitsland en Nederland) kan ze opvragen via Kees Koffijberg.

 

Zie ook www.sovon.nl/nl/soort/4210