Wat is de verhouding tussen mannen en vrouwen? | Foto: Harvey van Diek

Tel man-vrouw verhouding Wilde Eend bij de Midwintertelling

Komend weekend vindt de jaarlijkse midwintertelling plaats. Grote kans dat je daarbij Wilde Eenden zult tegenkomen. In het Jaar van de Wilde Eend zijn we geïnteresseerd in de man-vrouw verhouding bij zowel de Wilde Eend als de Krakeend. Tel je mee?

Meer mannetjes dan vrouwtjes

Het is een bekend beeld dat soms veel emoties oproept: een groep woerden achtervolgt in het voorjaar een vrouwtjeseend, soms met een fatale afloop. Dat we in het broedseizoen meer mannetjes zien dan vrouwtjes, komt omdat veel vrouwtjes op het nest zitten of met jongen rondzwemmen. Maar ook buiten het broedseizoen is de geslachtsverhouding scheef, in het voordeel van de mannetjes. Dit is zo bij de Wilde Eend, maar ook bij andere eendensoorten zoals Kuifeend en Tafeleend. Tijdens het Jaar van de Wilde Eend willen we uitzoeken hoe scheef de verhouding is bij de Wilde Eend en of dit een rol speelt bij de achteruitgang van de soort. Daarom gaan we jaarrond de geslachtsverhouding scoren. De midwintertelling is daar natuurlijk een uitgelezen moment voor.

Overleving van vrouwtjes

De oorzaak voor de scheve geslachtsverhouding bij de Wilde Eend is in Nederland nog niet onderzocht. Hoewel niet uitgesloten is dat er al verschillen optreden in de ei-fase, wordt algemeen aangenomen dat de geslachtsverhouding bij het uitkomen van de eieren ongeveer 50-50 is. Dat zou betekenen dat de scheve geslachtsverhouding ontstaat door lagere overleving van vrouwtjes ten opzichte van de mannetjes. In de internationale literatuur wordt de verklaring gezocht bij de predatie van vrouwtjes op het nest. In het broedseizoen zit het vrouwtje op de eieren, waarbij ze een gemakkelijke prooi is voor bijvoorbeeld Vossen. Het mannetje doet niet mee aan het uitbroeden van de eieren, dus loopt veel minder risico. Mogelijk verklaart dit verschil waarom er uiteindelijk meer mannetjes dan vrouwtjes overblijven.

Wilde Eend versus Krakeend

In schril contrast met de Wilde Eend laat de populatie van de Krakeend een sterke toename zien in Nederland. Dat verschil is opvallend voor twee soorten die in ecologie veel met elkaar gemeen hebben. Daarom is het extra interessant om te kijken of bij de Krakeend de man-vrouw verhouding ook zo scheef is. Mocht je tijdens de midwintertelling groepen Krakeenden tegenkomen, scoor dan ook voor die soort de man-vrouw verhouding.

Hoe invoeren?

Als je een groep van meer dan 10 Wilde Eenden of Krakeenden tegenkomt, probeer dan de mannetjes en de vrouwtjes te tellen. Voer zo’n groep in Avimap in door twee stippen te zetten op dezelfde plek: één voor de mannetjes en één voor de vrouwtjes. Voer bij de details het geslacht in. Als je in het veld ObsMapp gebruikt, dan kun je het totale aantal eenden in de groep invoeren en onder het man-vrouw symbool de geslachtsverhouding opgeven. Namens het team Jaar van de Wilde Eend alvast hartelijk bedankt voor je extra inspanning!