Man en vrouw Tafeleend, in de winter gemakkelijk te onderscheiden. Foto: Ran Schols.

Tafeleenden: mannen en vrouwen tellen

Een groep(je) Tafeleenden in de winter...even het aantal noteren, altijd leuk. Een kleine extra-inspanning maakt het zelfs nog zinvoller. Noteer mannen en vrouwen apart en voer ze in bij je watervogeltelling.

Het gaat niet goed met overwinterende Tafeleenden. Dat geldt voor Nederland, waar de aantallen al afnemen vanaf het begin van de landelijke watervogeltellingen, midden jaren zeventig. Maar ook op Europese schaal lopen de winteraantallen terug. En niemand die precies kan zeggen waarom.

Een oproep

De malaise was reden voor een nieuw initiatief van Wetlands International, de organisatie die o.a. de bekende internationale Midwintertelling van watervogels organiseert. Ze roept op om in heel Europa niet alleen Tafeleenden te tellen (dat gebeurt ook al op grote schaal), maar ook gedetailleerde notities te maken. Hoeveel mannen, hoeveel vrouwen binnen een groep. Dat levert gegevens op over de geslachtsverhouding binnen de Europese overwinteringsgebieden, die van zuid naar noord waarschijnlijk sterk varieert. Bovendien kan worden vastgesteld of er een mannenoverschot is, zoals bij wel meer eenden het geval is (vrouwen lijden grotere verliezen door predatie in de broedtijd en wellicht ook door de  langere trekweg). 

Hoe gegevens doorgeven

Het tellen zelf is eenvoudig, zeker met een handteller. Tel het aantal mannelijke en vrouwelijke individuen apart. Als je niet de hele groep kunt tellen, noteer dan ook het totaal (dus inclusief het aantal niet op geslacht gebrachte vogels).

Watervogeltellers die hun gegevens doorgeven via Sovon kunnen tegenwoordig geslachten (en bij andere soorten leeftijden) apart invoeren.

  • Kies voor de optie Zet stippen en vul onder D (detailinvoer) het aantal mannen, vrouwen en onbekend in.
  • Vogelaars die losse tellingen doorgeven via Waarneming.nl kunnen precies hetzelfde doen: na het invoeren van het getal kun je kiezen voor Groepssamenstelling, en dan de details invoeren.

Gedetailleerder kijken loont

Het is, los van de oproep van Wetlands, een goede zaak om tellingen van watervogels (en andere soorten) zo veel mogelijk te detailleren. Zo levert het steekproefgewijs noteren van leeftijden bij overwinterende ganzen belangrijke informatie op over het broedsucces in de noordelijke toendra's (zie dit artikel in Sovon-Nieuws). Het voorbeeld kan met vele andere worden uitgebreid.