Torenvalk. Foto: Harvey van Diek

Sovon en de volgorde van vogelsoorten

Het zal weinigen ontgaan zijn dat de soortvolgorde in vogelgidsen en –lijsten de afgelopen decennia flink op de schop is gegaan. Dat is het gevolg van doorlopend nieuwe evolutionaire inzichten, doorgaans verworven via fylogenetisch onderzoek naar de afstamming en verwantschap van soorten. Er bestaan echter verschillende visies, leidend tot sterk uiteenlopende indelingen in lijsten. Sovon kiest om pragmatische redenen voor de systematiek van de IOC.

Achtergronden

Het International Ornithological Committee is relatief terughoudend met het doorvoeren van veranderingen in de soortvolgorde en naamgeving. Dat sluit het beste aan op de werkpraktijk van Sovon, waarbij het veelvuldig doorvoeren van veranderingen in databases, rapporten, boeken enzovoort onhandig is. Enige stabiliteit in de soortvolgorde is naar ons idee ook voor onze achterban van vogeltellers het duidelijkst. De IOC-systematiek wordt internationaal breed gedragen.

Even schrikken?

In de Vogelatlas, die in november 2018 verschijnt, is de IOC-lijst in de praktijk gebracht. Dat is voor sommigen even wennen, om bijvoorbeeld de roofvogels gesplitst te zien in de valken (komen nu na de uilen en spechten, net vóór de parkieten waaraan ze sterker verwant blijken) en de overige roofvogels (min of meer op de vaste plek). De index zal de zoekende lezer echter snel naar de juiste plek voeren, en dat geldt ook voor de nog te verschijnen monitoringrapporten die dezelfde systematiek zullen volgen.

Naamgeving en soortconcept

Wat de soortnamen betreft, volgen we net als de DBA de aanbevelingen van de IOC voor de wetenschappelijke en Engelse namen. Aan de huidige Nederlandse namen tornen we niet. Het onderscheid tussen soorten en ondersoorten volgt de lijn van de IOC. 

Links

Voor de IOC-wereldlijst van namen kijk op deze webpagina

http://www.worldbirdnames.org/

Voor de Nederlandse namen en volgorde is deze pdf beschikbaar (tevens als excel-bestand). De lijst is afgeleid van de inhoud van de nieuwe Vogelatlas en niet helemaal volledig (sommige dwaalgasten ontbreken).