Boerenzwaluw. Foto: Harvey van Diek

Soortbeschermingsproject Boerenzwaluw 2014 door de Vogelwerkgroep Oss in Loosbroek

De Vogelwerkgroep Oss heeft dit jaar een succesvol boerenzwaluwproject uitgevoerd nadat, door het vervangen van dakplaten van een stal, alle oude nestplaatsen verdwenen waren. 63 jonge Boerenzwaluwen vlogen uit, een mooi resultaat.

Door Berry Setton

Onder het nieuwe dak van de stal zijn houten nestplankjes bevestigd tegen de ijzeren balken om het maken van nesten te vergemakkelijken. Hoewel er uiteindelijk minder Boerenzwaluwen in de stal broedden dan in voorgaande jaren, hebben ze wel degelijk gebroed op de opgehangen nestplankjes. Opmerkelijk was dat ze vooral gebruikmaakten van de nestgelegenheid aan de donkere kant van de stal. Uiteindelijk zijn er van 15 nesten toch nog 63 jongen uitgevlogen. Een mooi resultaat, dat verwachtingen schept voor de toekomst om de achteruitgang van deze soort te keren.

Het Jaar van de Boerenzwaluw vindt navolging

Na in 2011, het Jaar van de Boerenzwaluw, te zijn gestart met het inventariseren van de boerenzwaluwnesten, hebben leden van de vogelwerkgroep Oss dit jaar hun handen uit de mouwen gestoken met het soortbeschermingsproject Boerenzwaluw van het Brabants Landschap (http://www.brabantslandschap.nl/ons-werk/beschermen-en-beheren/soortenbe...). In dat project worden de Boerenzwaluwen geholpen door kleinschalig gerichte maatregelen als het creëren van nestgelegenheid en modderpoelen, het plaatsen van zwaluwdraden en het toegankelijk maken van schuren en stallen.

Het werk

In een melkstal in Loosbroek, waar vanaf 2011 broedende Boerenzwaluwen worden geïnventariseerd, zijn in de herfst van 2013 de dakplaten van de hele stal vervangen door asbestvrije dakplaten. Hiermee verdwenen alle bestaande boerenzwaluwnesten. Daarom besloot een aantal mensen van Vogelwerkgroep Oss om deze soort, die het toch al zo moeilijk heeft, een handje te helpen. Bij het Brabants Landschap werd de nodige kennis en ervaring ingewonnen en werden onder het nieuwe dak twintig houten nestplankjes tegen de ijzeren balken gelijmd. Het Brabants landschap heeft positieve ervaringen met deze houten nestplankjes. De nestplankjes creëren een betere houvast en enigszins donkere, hoge, tochtvrije nestplekken met een constante temperatuur. Daarnaast werd er voor gezorgd dat de modderige plek op het erf, waar de zwaluwen hun nestmateriaal halen, voldoende nat bleef. Het plaatsen van zwaluwdraden, zodat ze makkelijk in het veld kunnen rusten, wacht nog op goedkeuring van het project(geld) door de Provincie. Het inventariseren is als andere jaren in 2014 gewoon doorgegaan; met extra belangstelling voor de broedresultaten na deze grondige verbouwing.

Houten nestkplankjesproductie (foto Berry Setton)

Nestplankje bevestigt aan de ijzeren balk (foto Berry Setton)
 

Resultaten vallen niet tegen

De nestplankjes die onder het nieuwe dak zijn geplaatst zijn ook daadwerkelijk gebruikt door de Boerenzwaluwen! Doordat aan één kant van het dak lichtplaten zijn geplaatst zijn er wel verschillen gevonden ten aanzien van de voorkeurslocatie. Het valt op dat de nestplankjes die aan de donkerdere kant hangen het meest werden gebruikt. Aan de lichte kant was slechts één nestplank bezet, aan de donkere kant zeven! Ook zijn er meer nieuwe / spontane nesten gebouwd tussen de kale stalen balken of op andere donkere plekken. Boerenzwaluwen broeden blijkbaar graag op een donkere plek.

In totaal zijn er tien eerste legsels geteld en vijf vervolglegsels, terwijl dat in 2011 er nog achttien en zeven waren. In totaal vlogen er 63 jongen uit tegen 96 in 2011. De inspanningen zijn dus zeker niet voor niets geweest!

Gebuikte nestplankjes (foto Paul Reijs)
 

Nest op nestplankje met vijf jongen van 18 dagen oud (foto Paul Reijs)