Ray Teixeira tijdens excursie. Foto: Ria Hogerwaard

Ray Teixeira overleden

Op 1 augustus j.l. is Ray Teixeira overleden, de eerste werknemer van Sovon en vanwege ‘zijn’ broedvogelatlas bij vele generaties vogelaars bekend. Ray kampte helaas al langere tijd met gezondheidsproblemen. Hij is 78 jaar oud geworden.

Achter opmerkelijke prestaties gaan vaak opmerkelijke mensen schuil. Dat gaat zeker op voor de totstandkoming van de ‘Teixeira (1979)’. De eerste Nederlandse broedvogelatlas en daarmee een publicatie die decennia lang niet weg te denken was in literatuurlijsten van rapporten, artikelen en boeken over Nederlandse vogels. Nu Sovon onlangs de vierde vogelatlas heeft gepubliceerd, zou je bijna denken dat het opzetten, uitvoeren en afronden van zo’n project ‘gewoon’ is. Niets is minder waar, en zeker toen niet.

Pionierswerk

Begin jaren zeventig was het opzetten van een landdekkend telproject voor broedvogels, waarbij vrijwilligers de gegevens verzamelden, nog niet eerder vertoond. Er bestond zelfs geen organisatievorm voor. Ray kreeg als net afgestudeerd bioloog de niet geringe taak dit klusje te klaren. Hij werd hier vooral voor geselecteerd omdat het toenmalige Sovon-bestuur inschatte dat hij de juiste man was om de tellers bij de hand te nemen, te inspireren en uit te dagen. Zijn achtergrond in het leger was in dit verband bijzonder; hij werkte daar enkele jaren voordat hij biologie ging studeren en daarmee zijn grote passie, vogels, ging volgen.

Succesvolle atlascoördinator

Ray bewees in zijn rol als atlascoördinator het gelijk van het bestuur. Het eerste atlasproject werd een doorslaand succes, zowel qua opzet, uitvoering en inhoud als qua eindproduct. Het ging lang niet altijd gemakkelijk, er kwam veel pionieren bij kijken en er moest hier en daar flink worden gepraat en overtuigd om voor elkaar te krijgen dat overal met dezelfde methodiek werd geteld. Bij het 40-jarig jubileum van Sovon  in 2013 keek hij terug op die periode en constateerde dat hij het eigenlijk “gewoon een baan” had gevonden. Die uitspraak kan met de wijsheid van nu gerust een understatement genoemd worden, want die eerste atlas was een prestatie van groot formaat.

Andere richting?

Het succes van de atlas bleek vervolgens een uitstekende basis voor vervolgprojecten, zoals de jaarrond atlas en de monitoringprojecten. Opmerkelijk genoeg koos Ray er echter na het atlasproject voor om voor zijn werk een andere kant op te gaan. Gemotiveerd pakte hij in zijn laatste Sovon-jaar de studie tandheelkunde op. Na afronding daarvan begon hij een succesvolle tandartspraktijk in West-Brabant. De vogels vergat hij zeker niet: hij bleef enige jaren bestuurlijk actief voor Sovon, was 12 jaar redacteur van het tijdschrift Ardea en vervulde daarnaast jarenlang een grote stimulerende rol bij de Vogelwerkgroep Bergen op Zoom en de overkoepelende West-Brabantse vogelwerkgroep. Mede onder zijn bezielende leiding kwamen daar veel goede (tel)projecten van de grond, uitmondend in sterk toegenomen vogelkennis over dit tot dan vrij onbekende gebied en de West-Brabantse broedvogelatlas, een absolute parel onder de streekavifauna’s.

Actief en kritisch

Zelf was hij vooral actief op de Brabantse Wal en in het Markiezaat, waar hij vele honderden uren aan broed- en wintervogeltellingen besteedde. Hij bleef daarbij heel kritisch, zeker waar het de meetnetten van Sovon betrof die hij van een afstand volgde. De daaruit voortkomende discussies ging hij bepaald niet uit de weg, wat heeft bijgedragen aan de structurele kwaliteitsverbetering van de meetnetten.

Met zijn overlijden is Nederland een markante en doortastende vogelliefhebber armer. Via zijn broedvogelatlas zal hij nog vele decennia blijven voortleven en daardoor een onlosmakelijk onderdeel blijven vormen van de geschiedenis van Sovon. En zo zal hij ook herinnerd worden door degenen die met hem hebben samengewerkt.

Theo Verstrael