Karel H. Voous. Schilderij van H.J. Slijper

Postume onderscheiding professor Voous

De naam van professor K.H. Voous is voor altijd verbonden aan ornithologische werkzaamheden van diverse pluimage. Een van zijn passies was onderzoek aan uilen. Een groep waarover hij ook met veel liefde schreef, voor zowel een wetenschappelijk als breder publiek. Hij ontving er postuum een prijs voor. Uit het persbericht:

De Amsterdamse ornitholoog Karel H. Voous (1920-2002) heeft postuum een Amerikaanse onderscheiding gekregen voor zijn werk aan uilen. In maart 2015 kende de World Owl Hall of Fame in Minnesota hem de Champion of Owls Award toe. De prijs werd in ontvangst genomen door zijn oud-student Wouter van der Weijden.

Amsterdamse hoogleraar
Karel Voous was al in zijn jeugd een enthousiast waarnemer van vogels. Van 1939 tot 1946 was hij assistent bij het ordenen en bijwerken van de destijds verwaarloosde collectie van het Zoölogisch Museum van de Universiteit van Amsterdam. Van 1947 tot 1963 was hij daar Conservator Vogels. In 1960 verwierf Voous wereldwijde bekendheid met zijn Atlas van de Europese Vogels, die ook werd uitgegeven in het Engels en het Duits. In 1955 werd hij part-time hoogleraar en in 1964 fulltime hoogleraar Systematiek en Verspreiding van Dieren aan de Vrije Universiteit (VU).

Gebiologeerd door uilen
Aan de VU entameerde hij onder meer taxonomisch onderzoek aan uilen, een zeer complexe vogelgroep. Naast klassiek museumonderzoek betrof het onderzoek naar de roep en het gehoorvermogen van uilen - kenmerken die toen nog amper werd gebruiktin de taxonomie. Dat onderzoek resulteerde in drie promoties en diverse wetenschappelijke artikelen van studenten. Zelf publiceerde Voous, naast 23 artikelen, ook twee boeken over uilen: Roofvogels en Uilen van Europa (Brill/Backhuys, Leiden, 1986) en Owls of the Northern Hemisphere (Collins,London, 1988). Dit laatste boek noemde hij een work of love. Het werd in 1989 door het tijdschrift British Birds bekroond tot Best Bird Book of the Year.

Samenwerking en betrokkenheid
Behalve voor Voous’ onderzoek had de jury ook waardering voor zijn inspanningen om wetenschappelijke kennis te populariseren en om professionele biologen te laten samenwerken met amateurs. Ook zijn inspanningen voor de bescherming van roofvogels en uilen, onder meer als voorzitter van het Nederlandse Comité voor het Europese Natuurbeschermingsjaar 1970 (N70), kreeg waardering.

Inspirerende persoonlijkheid
De Award werd zaterdag 7 maart uitgereikt in Houston, Minnesota, tijdens het 2015 International Festival of Owls. Voous’ oud-student Wouter van der Weijden, directeur van de Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu, nam de prijs in ontvangst. Hij deed in de jaren 70 vergelijkend onderzoek naar de geluiden van de groep van de dwergooruilen. Hij bleef contact met Voous onderhouden tot kort voor diens overlijden in 2002. In zijn dankwoord zei hij dat Voous onderzoek bedreef met het verstand, het hart en het geweten. Ook roemde hij diens vermogen om studentente inspireren. Van der Weijden overhandigde de prijs aan de 97-jarige weduwe van Voous.