Door Houtduif overgenomen nest van Turkse Tortel. Foto: Hay Wijnhoven

Pikken Houtduiven nesten van Turkse Tortels in?

In de steden gaat het goed met de Houtduif, in bepaalde wijken is het tegenwoordig zelfs de talrijkste broedvogel. Tegelijkertijd gaat de Turkse Tortel langzaam maar zeker in aantal achteruit. Of het een met het ander verband houdt weten we niet, de relatie tussen beide duivensoorten is onvoldoende onderzocht. Tijd voor verandering.

Volgens sommigen zouden Turkse Tortels vatbaarder zijn voor de ziekte 'het geel', anderen beweren dat de Houtduif beter opgewassen is tegen predatoren als Ekster en Gaai. Misschien zijn Houtduiven ook beter in staat dan de kleinere Turkse Tortels om voedselvluchten naar de buitengebieden te ondernemen. Dan zouden ze minder afhankelijk zijn van wat de stad zelf aan voedsel te bieden heeft.

Nestroof, een anekdote?

Een van de theorieën is dat Houtduiven de nesten van Turkse Tortels 'overnemen'. Hay Wijnhoven, die momenteel een monografie over de Turkse Tortel schrijft, beschouwde dit als anekdotes, maar zag het afgelopen jaar met eigen ogen.

Duivenburen

‘Een koppeltje Turkse Tortels bouwde half mei in de eik voor mijn werkkamer een nest. Ik kon van dag tot dag de lotgevallen volgen. Helaas verdwenen de jongen op een leeftijd van tien dagen uit het nest. Zes dagen later hadden de vogels weer een legsel, in hetzelfde nest. In de boom ernaast had intussen een houtduifkoppel gebroed. De uitgevlogen jongen kregen nog voer toegestopt, terwijl de oudervogels op zoek gingen naar een nieuwe nestplek.

Overname

Op een dag zat de houtduifdoffer na een paar stevige vechtpartijen op het Turkse-tortelnest te nestgrommen. De bebroede torteleitjes belandden op straat, en het nest werd verder uitgebouwd (zie foto). Twee keer op rij brachten de Houtduiven met succes twee jongen groot. Het koppeltje Turkse Tortels bleef in de buurt rondhangen. Het doffertje zat overal te koeren (het paar hield zich zelfs enkele dagen bij het oude houtduivennest op) maar de bouw van een nieuw nest wilde niet vlotten.

Conclusie

Twee belangrijke zomermaanden gingen verloren. Volgens mij hebben de Turkse Tortels dit jaar niks gepresteerd. Houtduiven kunnen blijkbaar een behoorlijke impact hebben op het broedsucces van Turkse Tortels.'

Waarnemingen gevraagd

Zou dit meer voorkomen? Hay Wijnhoven is benieuwd of anderen iets vergelijkbaars hebben meegemaakt. Als je contact opneemt, geef dan zoveel mogelijk details (datum, plaats, type woonwijk, boomsoort). De gegevens worden verwerkt in het boek dat naar verwachting herfst 2019 verschijnt in de Vogelserie van AtlasContact. Graag mailen naar Hay Wijnhoven.


En in het nestkaartenbestand?

De vraag van Hay was voor ons reden om in het bestand van nestkaarten te zoeken naar meer informatie. Daarin zijn op dit moment gegevens van 206 legsels van Turkse Tortels en 1515 legsels van Houtduiven te vinden. Bij één nestkaart van tortels (2017, Deventer) wordt vermeld dat het legsel in de eifase mislukte en het nest daarna werd bezet door Houtduiven. Zoeken op 'Turkse' in de nestkaarten van Houtduiven leverde geen hits op.