Foto: Peter Eekelder

Overzichtsrapport Easac over neonicotinoïden

Vorige week verscheen het lijvige rapport Ecosystem services, agriculture and neonicotinoids. Het is een samenvatting van honderden onderzoeken naar de relatie tussen een bepaald type gewasbeschermingsmiddelen (neonicotinoïden) en de biodiversiteit. Bekend zijn de onderzoeken die aannemelijk maken dat de middelen negatief uitpakken voor bijen. Maar ook vogels blijken indirect de dupe te zijn, zo toonden onderzoekers van Sovon en de Radboud Universiteit vorig jaar zomer aan.

Het rapport van Easac, het hoogste wetenschappelijke adviesorgaan van de Europese Commissie, bundelt een enorme hoeveelheid wetenschappelijk onderzoek dat is gedaan naar de effecten van neonicotinoïden. De conclusies laten geen ruimte voor veel twijfel. Eén daarvan is: There is clear scientific evidence for sublethal effects of very low levels of neonicotinoids over extended periods on non-target beneficial organisms. Het gaat daarbij niet alleen om bijen, maar ook om andere belangrijke bestuivers en organismen die als natuurlijke bestrijders van plaaginsecten fungeren. Denk aan vlinders, hommels, wilde bijen en zweefvliegen.

Verband met vogels

Ook vogels hebben, zij het indirecter, last van de neonicotinoïden. Insectenetende vogels gaan in Nederland sterker achteruit in gebieden met hoge concentraties van de neonicotinoïde imidacloprid in het oppervlaktewater. Sovon en de Raboud Universiteit publiceerden vorig jaar juli in Nature een analyse van gedetailleerde gegevens over milieufactoren en BMP-trends van algemene, insectenetende vogels in het boerenland. Daaruit bleek dat waar de hoeveelheid imidacloprid in het oppervlaktewater boven de 20 nanogram per liter komt, de insectenetende vogels in aantal afnemen en naarmate de hoeveelheid hoger is, ook de populatie-afname groter is. In dit bericht is een uitgebreidere samenvatting te lezen. 

Beleid

Staatssecretaris Dijksma heeft naar aanleiding van het onderzoek het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) verzocht om de toelating van neonicotinoïden in Nederland te herbeoordelen en aan te geven of dit aanleiding geeft tot het intrekken van de toelating van deze middelen.