Martin Poot (r) telde watervogels in Benin.

Oude watervogeltellingen Benin alsnog gepubliceerd

Met grote vreugde brengen wij hier het nieuws dat een oud Sovon-rapport, dat eigenlijk in 1997 zou verschijnen, toch nog daglicht ziet. Dankzij vereende krachten van oudgedienden van Sovon Martin Poot (CBS) en Ward Hagemeijer (Wetlands International). De verwijzing naar het rapport stond al die jaren op de Sovon-website (rapportnummer 97/09), maar altijd zonder pdf. Tweeëntwintig jaar na dato is het alsnog te lezen. Het betreft een verslag van watervogeltellingen in de wetlands in het zuiden van Benin in 1996 en 1997.

Door Martin Poot en Ward Hagemeijer, voorheen werkzaam bij Sovon

In januari 2017 deed Martin Poot samen met Jan van der Winden (ook oud-Sovon) onder de vlag van Sovon en Wetlands International mee aan de integrale watervogeltelling in Benin, samen met lokale tellers. Dat was voor Martin een bijzonder moment: 20 jaar eerder telde hij namens Sovon dezelfde gebieden. Deze déjà-vu vormde de aanleiding en motivatie om het destijds gestrande rapport af te maken. Het is hier te downloaden.

CEROE

Destijds telde Martin samen met tellers van CEROE, dat een jaar eerder door Ward samen met Jacques Adjakpa was opgericht en dat staat voor Centre de Recherche Ornithologique et de l’Environment. Het is de lokale Beninese watervogel- en wetland NGO. In 1996 rekruteerde Ward Hagemeijer (toentertijd hoofd onderzoek bij Sovon) lokaal geïnteresseerde tellers en onderzoekers: Jacques Adjakpa en Patient Coubeou. Samen met hen en met steun van de Nederlandse Ambassade werden de eerste tellingen uitgevoerd. Die waren tevens een training in het tellen van watervogels voor Jacques en Coubeou.

Ornithologen van het CEROE op bezoek in Nederland. 

Bescherming van milieu

Dit alles gebeurde in het kader van wederkerigheidsprojecten gericht op het voorkomen van een verdere afname van de biodiversiteit in deze landen. Zo werd een plan voor duurzame ontwikkeling voor de wetlands van Benin uitgewerkt. In lijn met dit initiatief werd een ornithologisch monitoringsproject in de wetlands van Zuid-Benin ontwikkeld, als onderdeel van "la Formulation du Program d'Aménagement des Zones Humides". Dit beheerplan is bedoeld om de lokale bevolking te helpen de exploitatie van hun natuurlijke hulpbronnen te beheersen en het milieu te beschermen met het oog op een duurzame ontwikkeling.

CEROE op bezoek bij Sovon in Nederland

In het kader van deze samenwerking vonden er in die jaren ook bezoeken van CEROE aan Nederland plaats. Ook voerden Jan en Ward een onderzoekje aan Zwarte Sterns uit (foto), waarvan destijds zelfs nog beelden op de Nederlandse televisie zijn verschenen, in een programma van Martin Gaus. Het rapport van dit onderzoek is hier te vinden.

Ontwikkelingen

Gesproken over – al dan niet duurzame - ontwikkelingen: ook in Benin heeft de tijd niet stil gestaan. Zo worden gebieden steeds intensiever gebruikt, waaronder ook de wetlands van Zuid-Benin. Hier lag dan ook de motivatie om de inmiddels historische data uit 1996 en 1997 alsnog te publiceren. De uitwerking was door omstandigheden gestokt. De publicaties is nu alsnog een waardevolle referentie voor recente telactiviteiten, zoals die van het Wadden Sea Flyway Initiative. Volgende stap is natuurlijk om een vergelijking te maken in het licht van de ontwikkelingen die zich de laatste twee decennia hebben voorgedaan in Benin.

Integrale Flywaytellingen

Sinds 2014 speelt Sovon een coördinerende rol bij de integrale watervogeltelling langs de gehele Oost-Atlantische Flyway: de trekroute van watervogels vanuit het Arctische gebied tot aan Zuid-Afrika. Het meetsysteem voor trekvogels wordt uitgevoerd in opdracht van het Programma naar een Rijke Waddenzee, waarbij Sovon Vogelonderzoek Nederland samenwerkt met Vogelbescherming Nederland, Birdlife International en Wetlands International.