Foto: Roepende kwartelkoning. Amerongse Bovenpolder. Harvey van Diek.

Op zoek naar de geheimzinnige Kwartelkoning

Komend Pinksterweekend is de eerste simultaantelling van dit voorjaar. Altijd spannend: nachtelijke rondes om op zoek te gaan naar Kwartelkoningen. Al sinds 1980 worden de 'crexen'  ieder voorjaar in het hele land geteld én beschermd. Ook dit voorjaar kun je weer meehelpen.

 

Nachtbraker

Zo’n 150 waarnemers gaan ’s nachts het veld in, maar elke (aanvullende) waarneming is welkom en nodig voor de bescherming. Kwartelkoningen roepen vooral ’s nachts. De monotone en verdragende crex-crex-roep van het mannetje kan de hele nacht doorgaan. Dit doet hij om vrouwtjes te lokken die ’s nachts overtrekken. Als er een vrouwtje op zijn avances is ingegaan, dan worden er 8-12 eieren gelegd.

Gevaar

Echter, doordat de soort zo laat aankomt, lopen ze het gevaar dat de nesten worden uitgemaaid. Het nest vinden is moeilijk en geeft ook verstoring en daarom wordt een perceel van enkele hectares niet gemaaid tot 1 augustus. Daarmee kan ook nog een tweede legsel grootgebracht worden, want dat heeft de populatie nodig om te overleven.

Race tegen de klok

Het is dus een race tegen de klok en daarom is de kwartelkoning ook de enige soort die meer dan één ei per dag kan en moet leggen. Mannetjes en vrouwtjes zijn niet trouw aan elkaar en doen het in een seizoen met meerderde partners. Na het broedseizoen overwinteren ze in de zuidelijke helft van Afrika. Kijk voor het geluid en hoe de soort er uitziet dit youtube-filmpje.

Waar?

De belangrijkste broedgebieden zijn de uiterwaarden langs de rivieren, beekdalen in Drenthe, Friesland en Groningen, en het Oldambt-gebied (akkers) in het oosten van Groningen. Favoriet zijn extensief hooiland, natuurbraak, ruigtes (natuurontwikkeling), tarwe en luzerne. Doorgaans zijn de gebieden in beheer bij een natuurbeheerder of boer.

Vacant?

We roepen vogelaars op om in de weekenden van 2/3 juni en 23/24 juni op pad te gaan in de belangrijke gebieden van de soort. Weten waar tellers gewenst zijn? Neem dan contact op met Jan Schoppers (jan.schoppers@sovon.nl).  

Waarnemingen doorgeven

Tot eind mei zijner 11 roepende mannetjes waargenomen. Dat is iets minder dan vorig jaar voor de eerste telling. Toen kwamen we uiteindelijk op ruim 120 roepende mannetjes, een vergelijkbaar aantal met de jaren ervoor. Zie de nieuwsbrief Kwartelkoningen in 2016.

Speciale invoerpagina eerst

Door eventuele waarnemingen direct te melden via de speciale invoerpagina kunnen, waar nodig, meteen beschermingsmaatregelingen worden genomen. Daarnaast verzamelen we aanvullende gegevens over het biotoop waarin de vogel zich bevindt. Meldingen via Waarneming.nl zien we ook, maar we vragen je om de eerste waarneming van de vogel in ieder geval op de speciale pagina in te voeren.

Combineren

Je kunt de telling eventueel combineren met de integrale rallentelling voor de Nacht van de Rallen.  

 

Jan Schoppers (Jan.Schoppers@sovon.nl) & Kees Koffijberg