De verborgen levende Kwartel fanstastisch gefotografeerd. Maashorst NB, 19 mei 2011. Foto: J. Schwiebbe (Waarneming.nl)

Op stap voor Kwartels

De komende dagen stijgen de temperaturen. Eind juni en in juli kan het dan lonen om voor (onder andere) Kwartels op pad te gaan.

Tot nu toe lijkt het een gemiddeld jaar te worden voor deze soort. We ontvingen berichten over lokale concentraties, maar ook over een bijna volledig ontbreken elders. Tegenstrijdige berichten zijn bij Kwartels eerder regel dan uitzondering. Op de spreekwoordelijke 'kwarteljaren' na, maar die zijn zeldzaam.

Doorsnee jaar
Ook bij Waarneming.nl is het vooralsnog een doorsnee jaar wat Kwartels betreft. In de eerste 26 dagen van juni zijn er meldingen uit ca. 800 kilometerhokken en dat is voor huidige begrippen normaal tot aan de hoge kant. In een kwarteljaar als 2011 lag het aantal kilometerhokken op het dubbele. In dat jaar haalde de broedvogelindex van Sovon zijn hoogste stand, gerekend vanaf 1985.

Verspreid maar lastig
Kwartels komen in het hele land voor, zowel op de klei als het zand. Ze kunnen opduiken in akkers maar ook graslanden, niet zelden ook in natuurgebieden (heide) of ruderale terreinen. Het bepalen van de aanwezige aantallen is lastig. De maximale roepactiviteit is in de diepe ochtendschemer, met de avondschemer als goede tweede. Voorts treden in het broedseizoen voortdurende verplaatsingen op als gevolg van landbouwactiviteiten. Kijk eventueel nog eens op de Telrichtlijnen onder de soortenpagina.

Genetische vervuiling
De Kwartel krijgt redelijk wat aandacht van onderzoekers, onder andere in Zuid-Europa. Via internationale samenwerking wordt onderzocht wat het effect is van het uitzetten - voor de jacht - van de ondersoort japonica in Zuid-Europa. Deze heeft geen natuurlijke drang om weg te trekken. Bij kruising met 'onze' Kwartels, zouden Zuid-Europese vogels de drang kunnen verliezen om naar het noorden, en dus ook ons land, te trekken.
Hierover vertelt Jan Staal in een aflevering van Sovon-Nieuws (2010 nr. 3). Een weergave van het Nederlandse onderzoek stond in Limosa.