Nieuwe publicatie over migratie en overleving Scholekster

De aantallen Scholeksters in Nederland nemen al meer dan een kwart eeuw in razend tempo af. Het project CHIRP onderzoekt de achteruitgang van de Scholekster. Onlangs is het eerste wetenschappelijke artikel gepubliceerd in het tijdschrift Auk.

CHIRP staat voor Cumulative Human Impact on biRd Populations. In het project wordt onderzocht wat het effect van verschillende menselijke invloeden is op de populatie Scholeksters. De onderzoekers kijken daarbij onder andere naar de migratie van Scholeksters tussen de gebieden waar ze broeden en waar ze overwinteren.

Burgerwetenschap

Het volgen van vogels tijdens de trek een grote en voortdurende uitdaging. Samenwerking tussen professionele onderzoekers en burgerwetenschappers bij kleurringprojecten maakt het vastleggen van deze jaarlijkse trekbewegingen mogelijk. In deze studie beschrijven de onderzoekers seizoensoverleving en trekwegverbindingen voor de Scholekster op basis van gegevens over meer dan 4600 individuen en 51000 aflezingen, vooral door burgerwetenschappers.

Verschillen per populatie

De Scholekster vertoont al enkele decennia een sterke en aanhoudende afname. De verschillende bedreigingen variëren in ruimte en tijd, waardoor het noodzakelijk is om demografische parameters op de juiste tijd- en ruimte schaal te beschrijven.

De publicatie laat onder andere zien dat de populatie trends in Nederland niet overal hetzelfde zijn. Sommige populaties nemen bijvoorbeeld sneller af dan andere populaties. 

Binnenlandse vogels

Vanwege de complexiteit van de data en de onderliggende biologie hebben ze op verschillende manieren een model met meervoudige toestanden, zoals vijf geografische regio’s, gemaakt om de overleving te analyseren. Kustpopulaties bleken grotendeels sedentair, terwijl de in het binnenland broedende populaties altijd migreerden.

Voor de binnenlandvogels hing de richting van de trek af van de geografische locatie van het broedgebied en dit is nog niet eerder beschreven. De overleving was lager in de winter dan in de zomer en kustvogels overleefden beter dan binnenlandbroeders.

Waddenzee

Een verontrustende bevinding is dat de seizoensoverleving van de in de Waddenzee overwinterende Scholeksters lijkt af te nemen. De Waddenzee is internationaal van groot belang voor overwinterende wadvogels.