Dode jonge Blauwe Reiger in de winter van 2010/2011 - foto: Arjan Boele

Nederlandse broedvogels gevoelig voor koudere winters

De aantallen van enkele broedvogelsoorten namen gevoelig af als gevolg van een serie koudere winters. Dit blijkt uit de cijfers in een nieuw broedvogelrapport dat over seizoen 2012 gaat. Soorten als Blauwe Reiger, IJsvogel, Winterkoning en het Waterhoen hadden het zwaar te verduren. De zeer zachte winter die we achter de rug hebben, zal naar verwachting voor een herstel van de aantallen zorgen.

De serie koudere winters vanaf 2008 zorgden ervoor dat verschillende standvogels flink afnamen. Standvogels hebben gemeen dat ze ’s winters niet tot nauwelijks wegtrekken, waardoor de wintersterfte bij aanhoudende kou groot is. De IJsvogel was de grootste verliezer: in 2008-2012 liet de soort een afname van circa 1000 naar ongeveer 300 paren zien. De aantallen van het waterhoen halveerden, terwijl die van de Winterkoning met een kwart afnamen. Zeldzame en regionale soorten als de Kleine Zilverreiger, Grote Gele Kwikstaart en Graszanger toonden een vergelijkbaar beeld.

Blauwe reiger verliezer

Een bekende verliezer is de Blauwe Reiger, die in de periode 2008-2012 met een kwart afnam tot ongeveer 10.000 paren. Deze soort broedt in kolonies, waarvan de nesten jaarlijks geteld worden. Na de –opnieuw- wat koudere winter van 2012/2013 zette de afname door en broedden er circa 17% minder reigers in ons land dan in 2012. De Blauwe Reiger is een van de ruim 100 soorten waarvan de ontwikkelingen in het rapport worden toegelicht. Van in totaal 230 broedvogels presenteert Sovon de meest actuele stand. De gegevens zijn verzameld door ruim 1800 deskundige vrijwilligers in het kader van het Netwerk Ecologische Monitoring.

Herstel in 2014?

De afgelopen maanden daalde de temperatuur zelden onder het vriespunt. Het uitblijven van echt winterweer kan bij de genoemde wintergevoelige soorten zorgen voor een herstel van de populatie. Van sommige soorten, waaronder de Blauwe Reiger en IJsvogel, melden tellers dit voorjaar al een voorzichtige toename. Vrijwilligers die dit voorjaar opnieuw in het hele land broedvogels tellen, zullen een eventueel herstel en andere aantalsontwikkelingen in ieder geval nauwkeurig registreren.

Rapport

Alle broedvogeltellers hebben inmiddels het rapport in de brievenbus. Dit jaar verschijnt het rapport voor het eerst volledig in kleur. We danken alle tellers hartelijk voor hun telinspanningen in 2012. Eventueel kun je exemplaren bestellen via de webwinkel.