Herkenbaar beeld voor wie Nachtzwaluwen telt: zittend op een dode tak. Goirle, 4 juni 2011. Foto: Peter Verhelst (waarneming.nl)

Nachtzwaluwen eind mei goed te inventariseren

Nachtzwaluwen kun je inventariseren van half mei tot in augustus. Momenteel, eind mei, is een goede periode, aldus een ervaringsdeskundige.

We laten Arend van Dijk aan het woord. Met bijna een halve eeuw ervaring in broedvogels tellen in Zuidwest-Drenthe met recht iemand met 'enige ervaring'.

Spontaan zingend

"Meestal arriveren Nachtzwaluwen in de tweede helft van mei, maar dit jaar waren er al diverse begin mei. Je kunt ze inventariseren tot in augustus, maar mijn ervaring in ZW-Drenthe is dat ze in mei verreweg het beste en meestal ook spontaan zingen. Moet je ze in juni-juli soms oppeppen door het geluid af te spelen, in mei hoeft dat zelden. Bovendien heb je dan ook geregeld 'uitsluitende waarnemingen': twee of meer tegelijkertijd zingende vogels, waardoor je zeker weet dat het om verschillende indivuen gaat. Belangrijke informatie bij de bepaling van het totaal van een gebied!

Ook (of vooral) in de vroege ochtend

Veel tellers gaan in de avondschemer op stap. Ik zelf inventariseer meestal tussen 3:00 en 4:45 uur, bij voorkeur in windstille nachten. Nachtzwaluwen zingen dan frequenter dan in de avond, ook tijdens vrij koel weer, is mijn ervaring. In de laatste week van mei probeer ik de grote halfopen heidegebieden (ongeveer 25 km2) eenmaal meest fietsend volledig af te werken. In juni-juli volgen dan herhaalbezoeken voor bevestiging en worden geïsoleerde kleine gebieden bezocht. Als je je gebied goed kent en een handige route uitstippelt zijn 10-15 zingende Nachtzwaluwen per nachtbezoek geen zeldzaamheid. Soms heb je mazzel en zingen ze door tot na 5:00 uur wanneer het al aardig licht is en fladderen dan vaak goed zichtbaar om je oren. De stand in ZW-Drenthe bedraagt de laatste jaren ongeveer 60 paren."

Toenemende broedvogel

Een halve eeuw geleden werd geklaagd over afnemende broedvogelaantallen. Daarin kwam verandering - gelukkig voor wie gecharmeerd is van het heerlijke geratel van Nachtzwaluwen op een mooie avond. In de afgelopen kwart eeuw zijn de aantallen in ons land ongeveer verviervoudigd. De redenen voor deze spectaculaire toename zijn onduidelijk. Het is echter aannemelijk dat heideherstel en uitbreiding van heide (overigens ten koste van bos) in ieder geval hebben bijgedragen aan dit opmerkelijke resultaat.

Meer informatie

Meer informatie over verspreiding, aantallen en wijze van inventariseren is te vinden op de soortpagina. Hier vind je ook linkjes naar verschillende publicaties.