Zingende Nachtegaal, zelden zo open en bloot als op de foto van Harvey van Diek

Nachtegalenonderzoek in Meijendel

De Hollandse duinen vormen een zwaartepunt voor Nachtegalen in ons land. Terwijl de daverende zang in veel regio's steeds minder te horen was, namen de aantallen in de duinen sterk toe. Momenteel lijken ze daar niet verder te groeien, eerder weer wat af te nemen. In Meijendel krijgt de soort veel aandacht.

Meijendel is niet zomaar een plekje in onze duinstreek. Het is qua vogels (en meer) een van de best onderzochte gebieden. Ringwerk begon er al in 1927 en de oudste broedvogelkarteringen dateren uit 1958 (!).

Broedvogeltellingen en ringwerk

De broedvogeltellingen lopen nog steeds door, op de bekende BMP-manier. Ringwerk aan broedvogels vindt plaats in vaste mistnetopstellingen. Dit beperkt zich niet tot de standaardperiode van het CES (Constant Effort Sites). Ringen in de periode half juli-half augustus is bedoeld om inzicht te krijgen in dispersiepatronen van onder meer Nachtegaal en vindt plaats in samenwerking met verschillende andere ringstations langs de Hollandse kust.

Trends bij karteringen en ringwerk

De broedvogelkarteringen leveren in recente jaren een lichte afname op die bij het CES-werk niet naar voren komt (stabiel). De verklaring hiervoor is dat op de ringplek voornamelijk Nachtegalen uit de directe omgeving worden gevangen, het middenduin. Daar blijven de aantallen beter op peil dan in het buitenduin, waar ze afnemen. De broedvogelkarteringen beslaan het hele gebied.

Plaatstrouw of niet

Adulte Nachtegalen blijken behoorlijk plaatstrouw te zijn. Uitgevlogen jonge vogels zwerven in de weken voorafgaand aan de wegtrek (half augustus) rond. Uitwisseling tussen ringstations is vrij gebruikelijk. Het lijkt erop dat ze in die periode op zoek gaan naar een plek voor zichzelf, en daar ook het volgdende jaar (bij leven en welzijn) terugkeren.

Interessant artikel

Peter Spierenburg en Morrison Pot beschrijven het onderzoek en de resultaten in een artikel in het tijdschrift Holland's Duinen. Een pdf van het artikel is hier te lezen.