Koolmezen legden in 2017 het eerste ei gemiddeld al op 17 april. Foto: Harvey van Diek

Mezen waren erg vroeg met broeden in 2017

Uit het recent verschenen jaarverslag van de landelijke werkgroep NESTKAST blijkt dat in 2017 de nestbouw en eileg van de mezen zeer vroeg op gang kwam. Vanuit meerdere gebieden werden vroegterecords gemeld. In het verslag is de analyse van gegevens van broedsels uit meer dan 17.000 nestkasten te lezen. Indrukwekkend, wat een citizen science! Voor de nestcontroleurs is het seizoen al weer begonnen. 

In het verslag zijn de gegevens verwerkt van 157 werkgroepen, individuele nestcontroleurs en instituten. Bij elkaar controleerden ze 17.289 nestkasten om gegevens over de broedbiologie van broedvogels zoals de Koolmees, Pimpelmees en Bonte Vliegenvanger te verzamelen op nestkaarten. Leo Ballering maakte voor de negende keer een jaarverslag met analyses van deze indrukwekkende hoeveelheid gegevens, die voor een groot deel door vrijwilligers zijn verzameld. 

Lees ook het uitgebreidere artikel op Nature Today
Download hier het Jaarverslag broedseizoen 2017

Vroege eileg van mezen

De datum waarop Koolmezen en Pimpelmezen in 2017 hun eerste ei hebben gelegd was 10 dagen eerder dan dat de voorspelling op basis van de gemiddelde voorjaarstemperatuur. Dat was vooral te denken aan de zeer warme maand maart. De gemiddelde eerste eilegdatum van de eerste legsels van de Koolmees was erg vroeg: op 17 april. Bij Pimpelmees lag deze op 11 april en bij Zwarte Mees op 16 april, wat ook vroeg is.

Nestsucces van mezen erg laag 

De timing van broeden is precisiewerk. Vanaf half april tot begin mei daalde de gemiddelde temperatuur. Daarnaast bleek het voedselaanbod in die periode, wanneer de mezenjongen gevoerd moesten worden, beroerd. Het nestsucces van de eerste legsels van Kool- en Pimpelmezen bleek dan ook erg laag te zijn. Van Pimpelmees zelfs een record laag in de gegevensreeks vanaf 1982. De flinke golf van tweede legsels was succesvoller.

Veel varia, zoals over kalkeieren

In het jaarverslag is ook een aantal artikelen te vinden over de effecten van kalkgebrek op koolmeeslegsels. De kalkproblematiek blijkt niet op heel de Veluwe te spelen. Andere varia, zoals over een mooi opgezet citizen scienceproject in Vlaanderen en meer anekdotische verhalen zijn absoluut het lezen waard.