Smientenpaar. Foto: Harvey van Diek

Massaal vertrek van Smienten

Precies op het moment dat veel Smienten weer in Nederland arriveren, lees ik op www.ketelbrug.nl een interessant bericht van Mervyn Roos over massale smiententrek op 7 april 2013. Een weersomslag maakte op die dag een einde aan een opmerkelijk lange winter.

Door Roy Slaterus, Sovon-ambassadeur Noord-Holland

Massale wegtrek Smienten

Enkele ‘taaie’ trektellers (Mervyn Roos en Ico en Christiaan Hoogendoorn) op de befaamde telpost bij de Ketelbrug bij Swifterbant in Flevoland waren die avond getuige van een bijzonder fenomeen: de start van de nachtelijke wegtrek van Smienten. Na bijna 12 uren tellen noteerden ze rond 18:30 de eerste groep van de dag en in de daaropvolgende 140 minuten steeg het aantal naar maar liefst 24.701 exemplaren! Alleen tijdens vorsttrek op 30 december 1978 werden meer Smienten vastgesteld op een Nederlandse trektelpost.

Zeldzame match tussen radarbeelden en veldwaarnemingen

Omdat het vermoeden bestond dat deze trekgolf goed op radarbeelden zichtbaar zou moeten zijn, werd contact gezocht met Hans van Gasteren van de Koninklijke Luchtmacht. Hem lukte het vervolgens om radarbeelden te selecteren, waarop de spectaculaire trek niet alleen heel goed zichtbaar was, maar ook sterk overeenkwam met het door de tellers vastgestelde patroon. Een zeldzame match tussen radarbeelden en veldwaarnemingen.

De radar bevestigde het vermoeden dat het om Smienten ging die afkomstig waren uit Waterland en Zeevang in Noord-Holland. Tevens lieten de beelden zien dat de vogels contouren in het landschap – zoals de kustlijnen van de Flevopolders – ook op 100den meters hoogte bleven volgen. De vogels bleven zo lang mogelijk boven water vliegen en leken gebruik te maken van goed herkenbare topografische grenzen ter oriëntatie. In korte tijd stroomden de Noord-Hollandse overwinteringsplekken leeg. Ter illustratie: de volgende dag werden in ruim 13 uren tellen bij de Ketelbrug nog slechts 15 Smienten opgemerkt. Die teldag was overigens ook zeer gedenkwaardig, maar dat is weer een ander verhaal…

Lees de uitgebreide beschrijving van Mervyn Roos op de site van de vogeltrektelpost Ketelbrug.

Smienten op Ouderkerkerplas met op achtergrond Amsterdam, 26 maart 2013 (Roy Slaterus); ongetwijfeld is een groot deel van deze vogels op 7 april 2013 vertrokken naar hun broedgebieden.

Smienten op Ouderkerkerplas met op achtergrond Amsterdam, 26 maart 2013 (Roy Slaterus); ongetwijfeld is een groot deel van deze vogels op 7 april 2013 vertrokken naar hun broedgebieden.