Kolganzenfamilie. Foto: Kees Koffijberg

Mager broedseizoen Kolgans

Tellingen in de afgelopen drie weken laten zien dat Kolganzen met weinig jongen uit de Russische toendra zijn teruggekeerd. In een eerste steekproef van bijna 30.000 vogels in Friesland, Zuid-Holland, Gelderland en de grensstreek van Duitsland bedraagt het aandeel jonge vogels ongeveer 10%.

Weinig succesvolle ganzen

Veel paren hebben helemaal geen jongen. Succesvolle families hebben meest 1 of 2 jongen. Dit lage aandeel jonge vogels is een bevestiging van een al langer gaande tendens. Tot 1994 werden in groepen Kolganzen regelmatig meer dan 30% jonge vogels geteld. Daarna ging het bergafwaarts en werden in de meeste jaren niet meer dan 20% jongen waargenomen. In de beschikbare reeks gegevens vanaf 1960 zijn er nu vijf seizoenen met een jongenpercentage van rond de 10%. Indien de voorlopige gegevens van dit seizoen worden bevestigd door verdere tellingen, gaat 2014 dus de boeken in als één van de zes slechtste broedseizoenen in 54 jaar.

Slechte omstandigheden?

Over de achtergronden van het slechte broedsucces in 2014 valt vooralsnog weinig te zeggen. De voorjaarstrek startte het afgelopen voorjaar erg vroeg, maar er is nog weinig bekend over de omstandigheden die Kolganzen tijdens de voorjaarstrek en gedurende het broedseizoen troffen. Bij andere soorten die overlappende broedgebieden hebben (zoals Toendrarietgans) lijkt het broedsucces eveneens aan de lage kant, maar is de steekproef nog te klein voor een eerste balans. Rotganzen daarentegen, die veel oostelijker (Taimyr, West-Siberië) broeden, lijken wel succesvol te zijn geweest.

Doe mee met leeftijdstellingen

Het broedsucces van ganzen en zwanen wordt jaarlijks door een kleine groep vrijwilligers vastgesteld. Daartoe worden groepen vogel voor vogel bekeken en wordt de leeftijd (volwassen of eerstejaars) geregistreerd. De steekproeven worden zoveel mogelijk over het land verspreid om de representativiteit te waarborgen, maar de tellingen kunnen altijd versterking gebruiken. Vooral van Toendrarietgans en Brandgans is de regionale dekking niet atijd optimaal. Heb je interesse mee te doen, neem dan contact op met Kees Koffijberg, kees.koffijberg@sovon.nl.