Bosrietzangers arriveren pas halverwege mei. Foto: Harvey van Diek

Late zomergasten: een lastig duo

Bosrietzanger en Spotvogel zijn trekvogels die pas laat in het voorjaar arriveren. Hun zang is lastig te onderscheiden. Allebei zijn het meesterimitators, die geluiden van andere vogels in hun zang verwerken. Houd jij ze al uit elkaar?

Door Albert de Jong

Ze arriveren allebei pas in mei. Spotvogels en Bosrietzangers vormen een lastig duo, terwijl ze niet eens naaste familieleden zijn. Vooral hun uitgebreide zang, doorspekt met imitaties, maakt het vogeltellers lastig. Bovendien laten ze zich niet gemakkelijk zien. Ken je echter habitat en zang van beide, dan scheelt dat een slok op een borrel.

Het nieuwe project LiveAtlas laat de fenologie per soort zien. De trefkans van Bosrietzangers en Spotvogels bleef in de afgelopen week iets achter ten opzichte van het gemiddelde in 2014-2018.

Habitatverschillen

Spotvogels broeden in dicht struikgewas met niet al teveel bomen erin. (Meidoorn)hagen, houtwallen en struweel langs boerenerven zijn favoriet. Om te zingen kiest de Spotvogel meestal een wat hogere zangpost uit, niet zelden in een boompje dat vlakbij het goed verstopte nest staat. 

Bosrietzangers zal je daarentegen eerder in het fluitenkruid dan in een boom aantreffen. Deze imitator broedt het liefst in ruigtes die vooral bestaan uit brandnetels, schermbloemen en plukjes dood riet: laag bij de grond dus.

Op de voorgrond biotoop van een Bosrietzanger. De meidoorns en bomen op de achtergrond zullen juist Spotvogels aantrekken. Foto: Jan van der Straaten / Saxifraga 

Zang

Meteen na hun terugkeer uit Afrika beginnen Spotvogels en Bosrietzangers fanatiek te zingen. Tot begin juni piekt hun gekwetter. Spotvogels zingen repeterende, nasale strofen. Hun zang bestaat voor een groot deel uit duidelijk gescheiden imitaties van andere vogelsoorten. Eén onderdeel is vooral karakteristiek: nasale, repeterende ‘tie-du, tie-du’-klanken, die aan het begin van deze opname te horen zijn. Sommige vogelaars vergelijken dit met het geluid van een badeendje:

 

 

 

 

Bosrietzangers zingen minder luid en missen de scherpe uithalen van Spotvogel. Vaak wordt de zang ingeleid door duidelijk herhaalde imitaties, waarna een snelle reeks klankherhalingen (2-4 strofes per imitatie) wordt ingezet. Luister maar eens:

 

 

 

 

Wees er snel bij

Wees er met je inventarisaties vanaf nu snel bij. Want zodra deze vogels eieren leggen, neemt hun gezang snel af (zeker bij Bosrietzanger). De komende weken is een zeer vroeg ochtendbezoek voor Bosrietzangers in een gebied met geschikt habitat raadzaam (lees hier meer tips). 

Meer oefenen en leren

Vanaf juni wordt het vooral roepen in plaats van zingen bij deze soorten. Wil je ook de roepjes leren en meer soorten met elkaar vergelijken. Ga dan vooral eens aan de slag op de website BirdID.