Jonge Koekoek (let op witte veerranden op bovenvleugel, donker oog en - indien zichtbaar - witte nekvlek). Foto: Bert Geelmuijden, 11 augustus 2018, Eemmeer (waarneming.nl)

Late Koekoeken druppelen door

Eind augustus en plotseling een slanke, middelgrote vogel met lange staart zwierend tussen de bomen. Een valk, een mannetje Sperwer? Het is een Koekoek, een jonge vogel.

Dat laatste is logisch. Volwassen Koekoeken hebben het land allang verlaten, op de spreekwoordelijke uitzondering na. Oudertaken hoeven ze ook niet te vervullen. Volwassen Britse Koekoeken blijken het land tussen half juni en half juli te verlaten. Een maand later zitten ze diep in Afrika (kijk op deze website). Er is geen reden om te veronderstellen dat het in ons land anders zal zijn.

Gevaarvolle trekweg

Het zenderen van enkele tientallen Britse (volwassen) Koekoeken leverde fascinerende inzichten op. Ze blijken van twee trekwegen gebruik te maken, een westelijke (via het Iberisch Schiereiland en Marokko) en een oostelijke (via Italië of de Balkan). Uiteindelijk komen bijna alle Britse Koekoeken terecht in het Kongo-bekken in Afrika. De vogels van de westelijke route lijden, ondanks een 12% kortere trekweg, de hoogste verliezen. Die verliezen treden al op de heenweg op, nog voordat ze bij de Sahara zijn. Extreme droogte in Spanje en Portugal, maar ook ontoereikende voedselomstandigheden op de Britse Eilanden kunnen daarvoor verantwoordelijk te zijn, aldus de onderzoekers.

Jonge Koekoek zoekt het zelf uit

Wat jonge Koekoeken precies doen, moet nog ontraadseld worden. Ze lijken na het zelfstandig worden over soms honderden kilometers rond te zwerven, alvorens zuidwaarts te reizen. Die trektocht volbrengen ze uiteraard helemaal op eigen kracht, meevliegen met ervaren ouderejaars is geen optie.

Een enkeling tot in oktober

Hoe later in het jaar, hoe schaarser de Koekoek. Het grafiekje van passanten op Nederlandse trektelposten laat dit overtuigend zien. Een Koekoek in augustus is altijd leuk. In september is dit al vrij bijzonder, in oktober ronduit zeldzaam. De laatste gefotografeerde Koekoek in de database van waarneming.nl stamt van 26 oktober 2012. 

 

Fred Hustings