Overvliegende Gaai met eikel in de snavel. Foto: Harvey van Diek

Kwam die invasie van Gaaien wel van ver?

Eind september en begin oktober vlogen groepjes van tientallen Gaaien allerlei richtingen op in ons land. Op sommige telposten ging het om meer dan duizend exemplaren. Hoe zo’n invasie op gang komt is nog altijd in nevelen gehuld, maar de mythe van één grote trekgolf kunnen we wel ontkrachten. Willem van Manen ontrafelde de trek van Gaaien in historisch perspectief. Hij becijfert op basis van PTT-tellingen en de Vogelatlas dat er in Hoog-Nederland wel zo’n 30.000 – 40.000 Gaaien extra zijn in een invasiejaar (zie hier het hele artikel).

Op 21 en 22 september en rond 4 oktober 2019 piekten de aantallen trekkende Gaaien. Vogelaars keken met verbazing hoe honderden vogels in losse formaties traag langs hun trektelpost wiekten. Dagrecords werden verpulverd. Zo gepiekt als de ‘invasie’ verscheen, zo abrupt stopte deze ook weer. Al is de indruk van veel vogelaars dat er nu toch wel wat meer Gaaien in de bossen verblijven. Of dat klopt, zal uit de PTT-telling gaan blijken.

Waar kwamen ze vandaan?

Ook elders in Europa (Estland, Polen, Duitsland, België) werden flinke bewegingen van Gaaien gezien. Opvallend genoeg vielen die precies samen met de pieken bij ons, zodat het onmogelijk om dezelfde vogels kan gaan. Waarschijnlijk is het zo dat op verschillende plaatsen een flink surplus van voornamelijk jonge Gaaien in beweging kwam, op zoek naar voedsel in de vorm van eikels en andere boomzaden. De ornitholoog Jan Verwey schreef in 1926 al op dat het waarschijnlik was dat een groot deel van trekkende Gaaien van lokale afkomst was. Ook nu lijkt dat weer het geval geweest.

PTT-telling: meer Gaaien na invasie

Op basis van PTT-tellingen na eerdere invasies  becijferen we dat er na invasies tussen de 30 – 40.000 Gaaien extra in Nederland verblijven. Vooral in de bossen in Hoog-Nederland zijn er meer dan in gemiddelde jaren te vinden.

Lees hier het hele artikel

Lees hier het artikel over Gaaien als onderdeel van de PTT-nieuwsbrief.