Lepelaar | Harvey van Diek

Kolonievogels in Noord-Holland 2013

Hoe is het de kolonievogels in Noord-Holland vergaan in 2013? We maken de balans op.

Door Patrick Bergkamp

Lepelaar

De Lepelaar nam ten opzichte van 2012 iets in aantal af: van 729 naar 685 paar. De bulk zit op Texel en het is daar dat er minder vogels tot broeden kwamen; op het vasteland bleven de aantallen nagenoeg ongewijzigd.

Bijzonder zijn de nieuwe vestigingen in de gemeente Amsterdam: in het Sloterpark zaten 3 paar in bomen tussen de Blauwe reigers, en op een ‘doorgeknipte’ strekdam (in het kader van natuurontwikkeling) in het Buiten IJ werden 7 paartjes gezien waarvan er zeker 4 tot broeden kwamen.

Aalscholver

Het koude voorjaar had niet alleen een deastreus effect op de Blauwe Reiger maar ook op de Aalscholver.

Veel Aalscholvers lieten hun nest in de steek en dat was met name merkbaar in de kolonies in het noordelijk deel van het IJsselmeer: De Kreupel (2534 in 2012 naar 1142 vorig jaar), ’t Ven Enkhuizen (1122 naar 195) en de Houtribdijk (393 naar 175).

De uitzondering betrof de Vooroever bij Medemblik, waar in beide jaren 2580 paren zaten. Ook in de duinstreek werden minder bewoonde nesten geteld maar naar verhouding lag dat een stuk lager.

Sterns

Een buitengewoon groot aantal Grote Sterns kwam op Texel tot broeden; maar liefst 4086 nesten werden geturft. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van 2012.

Ook Noordse Stern en Dwergstern met respectievelijk 61 en 85 broedparen vertegenwoordigd op Texel, waren talrijker dan in 2012.

Meeuwen

De waarneming van een vliegvlug jong Grote Mantelmeeuw in een meeuwenkolonie op Texel betekent het eerste broedgeval voor de soort in Noord Holland.

In de regio Alkmaar werden tijdens de telling van dakbroedende meeuwen 3 paartjes Zwartkopmeeuw ontdekt. Door de grote terugloop in de kolonie op De Kreupel kwam het totaal voor Noord Holland uit op 223 tegen 310 in 2012.

Zwaluwen

De Huiszwaluw in Noord Holland-zuid nam opnieuw af (ruim 3% t.o.v. het voorgaande jaar) maar deze afname was lang zo erg niet als die van 2011 op 2012 (16%). De populatie in Noord Holland-noord is in deze jaren stabiel gebleven.

Wat de oorzaak is van het verschil in trends is iets waar de auteur nachtenlang van heeft wakker gelegen, maar hij heeft geen verklaring kunnen bedenken. In onderstaande grafiek staan de totalen van de kolonies die in ieder jaar geteld zijn

Aantal broedparen Huiszwaluw Noord-Holland 2013

In 2012 bleken er maar weinig Oeverzwaluwen de reis van en naar Afrika en het verblijf in de uitzonderlijk droge Sahel overleefd te hebben. Begin 2013 werd duidelijk dat de overwinteringsomstandigheden voor de soort een stuk gunstiger waren en de verwachting was dan ook dat de Oeverzwaluw-populatie enig herstel zou moeten vertonen.

Geschat wordt dat een totaal van 1100-1200 paar (van een paar kolonies zijn nog geen aantallen bekend) een broedpoging gedaan heeft. Dit betekent dat dit zwaluwtje zich snel herpakt heeft, zoals onderstaande grafiek laat zien. Illustratief is ook dat de Oeverzwaluw op Texel toenam van 15 paar in 2012 naar 39 paar afgelopen seizoen.

In bijgaand kaartje is de verspreiding van de Oeverzwaluw in 2011, het topjaar voor Noord Holland, weergegeven. De afgelopen twee jaar is hierin nauwelijks iets veranderd.

Aantal broedparen Oeverzwaluw Noord-Holland 2013

 

Verspreiding van de Oeverzwaluw in 2011, het topjaar voor Noord Holland

Verspreiding van de Oeverzwaluw in 2011, het topjaar voor Noord Holland