Trotse ouders van jonge Wilde Zwanen | Foto: Harvey van Diek

Kolonievogels en Zeldzame broedvogels in Drenthe in 2017 | deel 3

In 2017 zijn in Drenthe weer veel broedgevallen en territoria van zeldzame soorten en kolonievogels opgespoord en doorgegeven. In dit overzicht in drie delen (april, mei en juni) presenteren we de voorlopige resultaten van kolonievogeltellingen (deel 1, verscheen in april), inventarisaties van het Broedvogel Monitoring Project (deel 2) en gevallen doorgegeven via www.waarneming.nl of anderszins (deel 3). De complete gegevens worden uiteindelijk door Sovon verwerkt en gepubliceerd in het landelijke overzicht dat in 2019 zal verschijnen en aan tellers ter beschikking worden gesteld. Binnenkort verschijnt de rapportage over 2016. Verspreidingskaarten van zeldzame broedvogels van 2017 zijn nog niet beschikbaar. Daarvoor in de plaats zijn de enigszins vergelijkbare van 2016 getoond.

Door de districtscoördinators: Arend van Dijk en Bert Dijkstra

 

Ooievaar

Deze soort wordt onvolledig geïnventariseerd en dat heeft onder meer te maken met de enorme concentratie bij Meppel-De Wijk. In 2013-15 werd in Drenthe een populatie van 284 paren geteld, het leeuwendeel bij Meppel-De Wijk. De uitbreiding in Drenthe gaat gestaag door en voor monitoring is het van belang om in grote telgebieden, van het formaat van één of meer atlasblokken, jaarlijks de bewoonde nesten te tellen. Wie wil van start gaan met zo’n telgebied?

Paapje

Het gaat niet goed met het Paapje. In 2017 zijn 163 Paapjes gemeld, beduidend minder dan de 198 in 2016. Het overgrote deel van de Paapjes zit in het Fochteloërveen dat in gedeelten in een periode van drie jaren volledig dekkend wordt geïnventariseerd. Schattingen op basis van cyclus 2015-17 in vergelijking met de voorlaatste cyclus laat indicatieve afname zien van 30%. In meer gebieden is het aantal tussen 2016 en 2017 afgenomen, zoals in De Onlanden (13 naar 8), Eener- & Tempelstukken (8 naar 3) en Vledder & Wapserveense Aa (10 naar 7), maar in andere gebieden is er toename zoals in het Dwingelderveld (32 naar 35) en Drents-Friese Wold (22 naar 27). In het Bargerveen zijn, na drie jaren ontbreken, in 2017 weer 3 paren vastgesteld. Gegevens van de Drentse Aa (12 paren) en Hunzedal (3) zijn onvolledig. Paapjes komen tegenwoordig als broedvogel niet meer voor in het regulier gebruikte agrarische gebied voor.

Porseleinhoen

Met slechts 13 paren haalde dit hoentje zijn laagste stand sinds 2010 en dat is des te opvallender na de topscore van 60 paren in 2016. Het is vrijwel zeker dat de droge omstandigheden in 2017 hieraan debet zijn (en de extreme nattigheid in 2016). In de Onlanden werden 7 paren geteld en in het Fochteloërveen 4. Verder gaat het om 1 paar in Dwingelderveld en Geeserstroom.

Raaf

Net als in 2016 wijzen territorium- en nestindicerende waarnemingen op 22 territoria in Drenthe. Het kan enkele jaren duren voordat Raven daadwerkelijk tot nestelen overgaan in een gebied en dan heeft een ‘aanwezig paar’ een andere betekenis dat een nestvondst. Daarom melden we ook het aantal nesten of nestindicaties. Dat waren er in 2017 10 en in 2016 8.

Rode Wouw

In Wilhelminaoord is, na aanwijzingen vanaf eind maart, midden juli een nest gevonden met een vliegvlug jong. In de streek tussen Meppel, Hoogeveen, Balkbrug, Staphorst en De Wieden leidden vele tientallen waarnemingen niet tot zekere broedgevallen, maar gezien enkele  voedselvluchten en waarnemingen van paren hebben hier waarschijnlijk twee territoria gezeten.

Roerdomp

Met 36 territoria komt de stand vrijwel overeen met de 38-40 paren in 2015-16. Het leeuwendeel zat in de Onlanden (20 paren). De Geeserstroom en Exloosche Landen/Lofar waren goed voor 6 en 4 paren. In vijf gebieden zaten 1-2 paren en het aantal in de Drentse Aa en Zuidoever Zuidlaardermeer is onbekend.

Roodhalsfuut

Na het natte topjaar 2016 (12 paren) viel de stand in het droge jaar 2017 terug tot 7 paren. Bij de 6 paren in Diependal zijn geen jongen vastgesteld en werd gewag gemaakt van Meerkoeten die nesten predeerden of eieren uit de nesten gooiden, die de futen dan weer trachtten in het nest te krijgen. Verder nog 1 paar Dwingelderveld.

Slechtvalk

In 2017 zat deze soort in Assen, Emmen, Meppel en Hoogeveen. Gevallen in Hoogersmilde, Emmen e.o. (tweede paar?) en Assen e.o. (tweede paar?) konden niet worden bevestigd.

Tapuit

In 2017 zijn 18 territoria vastgesteld, 3 meer dan in 2016. Het leeuwendeel hiervan zit in het Drents-Friese Wold (14) als onderdeel van een grotere populatie op het Friese Aekingerzand. Op het Dwingelderveld weten 3 paren het nog vol te houden en op het Balloërveld 1 en daarmee is de koek op.

Wilde Zwaan

In Wapserveen wist het paar 2 jongen groot te brengen, en dat is voor het eerst weer sinds 2010. Het paar in Drents-Friese Wold gaf het na nestbouw op.

Overige zeldzame broedvogels

Onvolledige inventarisaties zijn er van Brandgans (minstens 32 paren), Grote Canadese Gans (minstens 141), Kerkuil (goed jaar, aantallen?), Kleine Plevier (minstens 92) en Steenuil (minstens 116 territoria). In de komende jaren zullen deze soorten nader worden belicht.

In 2017 zijn van de volgende soort geen of slechts enkele broedmeldingen (aantal genoemd en vet gedrukt) ontvangen: Bijeneter, Blauwe Kiekendief, Brilduiker, Buidelmees (1 nestbouw Onlanden), Casarca (1 Wapserveen), Cetti’s Zanger, Duinpieper, Engelse Kwikstaart, Europese Kanarie, Graszanger, Grauwe Kiekendief (3 nesten Eerste Exloërmond), Grote Karekiet (mogelijk 1 Onlanden), Grote Kruisbek, Grote Zilverreiger (mogelijk 1 Onlanden), Halsbandparkiet, Hop, Indische Gans, Keep, Kemphaan, Klapekster, Kleine Barmsijs (3 Fochteloërveen, Boschoord, Dwingelderveld), Kleine Vliegenvanger, Klein Waterhoen (1 LOFAR), Kleinst Waterhoen, Kluut (1 Annermoeras Hunze), Kolgans (2 Onlanden), Kortsnavelboomkruiper, Kramsvogel, Krekelzanger (1 Oudemolen), Kuifduiker, Kuifleeuwerik, Lepelaar, Mandarijneend, Muskuseend, Oehoe, Oeverloper (1 alarmerend Bargerveen), Orpheusspotvogel (1 Anderen), Pijlstaart, Roodmus, Rouwkwikstaart, Ruigpootuil, Smient, Steltkluut, Toendrarietgans, Velduil, Woudaap en Zwarte Zwaan.