Roek. Foto: Harvey van Diek

Kolonievogels in de Achterhoek 2013

In de Achterhoek worden een aantal soorten kolonievogels jaarlijks op de voet gevolgd. Heeft de Blauwe Reiger weer een gevoelige veer moeten laten na opnieuw een venijnige winter?

Door Pim Leemreize, DC Achterhoek

Blauwe Reigers, alleen kommer en kwel?

Het aantal Blauwe reigers is in het afgelopen jaar licht terug gelopen. De aantalsafname was in sommige kolonies zelfs iets sterker dan de afname in 2012. Het betrof het tweede achtereenvolgende jaar waarin de aantallen Blauwe Reigers afnamen in de meeste kolonies. Het was niet overal kommer en kwel; in Aalten nam het aantal zelfs toe van 12 naar 16 bezette nesten. Het vogelatlaswerk heeft ook voor de Blauwe Reiger haar vruchten afgeworpen; in het Anholtse Bos wist een teller een nieuwe kolonie gevonden met 8 bezette nesten.  Het beeld van 2013 is niet helemaal compleet. Er ontbreken gegevens van enkele kolonies rond Lochem-Vorden.

Verspreiding van de Blauwe Reiger in de Achterhoek 2011-2013.
 

Wisselend beeld Visdief

In 2012 werden op twee locaties nestelende Kokmeeuwen vastgesteld (beide 2 nesten). Beide ‘kolonies’ waren in 2013 weer verlaten. Dit geldt niet voor de Kleine Mantelmeeuw bij De Mars in Zutphen. Net als in 2012 werden twee territoria vastgesteld.  De enige Stormmeeuwen van de Achterhoek zijn vastgesteld in het Azewijnse Broek (5 bezette nesten).
Visdieven treffen we aan langs de IJssel en het Azewijnse Broek. Op industrieterrein De Mars nam het aantal ten opzichte van een jaar eerder toe (van 17 naar 27), evenals in het Azewijnse Broek (van 14 naar 17 nesten). De aantallen van de grootste kolonie in 2013 (Kleigat Olburgen) namen af van 24 naar 5.

Oeverzwaluw fors in de min

Telden we in 2009 nog 833 bezette nesten van de Oeverzwaluw, in 2013 werden er slechts 168 geteld. In het afgelopen jaar zijn nestelende Oeverzwaluwen vastgesteld in drie kolonies (omg. Zutpen (2) en het Azewijnse broek (1). Duidelijk is dat de Oeverzwaluw een gevoelige veer heeft gelaten; een aantal broedplaatsen (zandwingaten) zijn in de afgelopen jaren verloren gegaan (Hambroek ) of tijdelijk ongeschikt is geraakt (Hilgelo).
In de Achterhoek zijn een aantal tellers erg series bezig met het tellen van de Huiszwaluw. De resultaten van de tellers in de omgeving Lochem-Vorden zijn doorgegeven. De aantallen van Varsseveld e.o. nog niet. De aantallen in Lochem-Vorden (84 kolonies) laten een lichte toename van het aantal bezette nesten zien. Dit betreft en licht herstel van de terugval in 2012. Al met al doet de soort het ten opzichte van 2008-2009 iets beter.

Aantalsontwikkeling van 84 Huiszwaluwkolonies 2008-2012 omgeving Vorden-Lochem
 

Verspreidingsbeeld Roek stabiel

Na opeenvolgende jaren van toename, is het aantal Roeken in 2013 licht afgenomen, maar het aantal ligt nog wel hoger dan in 2011. In 2013 werden 4763 nesten geteld; de aantallen van enkele kolonies rondom Gaanderen en Varsseveld ontbreken. In de onderstaande grafiek is de aantalsontwikkeling van alle getelde kolonies in de periode 2008-2013 weergegeven. We zijn benieuwd of de afname eenmalig is of dat er een einde gekomen is aan de toename van de Roek in de Achterhoek.

Aantalsontwikkeling van de Roek in de Achterhoek 2008-2013 op basis van de kolonies die ieder jaar geteld zijn (n=100).
 

De verspreiding van de Roek is de afgelopen decennia vrijwel gelijk gebleven. Tellers in de Zuidoost-Achterhoek waren in 2012 dan ook verrast dat er twee nieuwe Roekenkolonies opdoken. Eén in Zieuwent en één in Winterswijk. De kolonie in Zieuwent was in 2013 weer verlaten, terwijl de Roeken in Winterswijk wel een broedpoging wilden ondernemen. Het feit dat de kolonie plots verlaten werd, doet vermoeden dat niet iedereen blij was het de komst van deze vogels.

Ligging van de Roekenkolonies in de Achterhoek (2011-2013).
 

Tenslotte

Dit overzicht is tot stand gekomen dankzij de enorme inzet van de tellers waarvoor bijzondere dank! Het is niet gebruikelijk om tellers ‘persoonlijk’ te bedanken, maar hierbij wil ik toch éénmaal een uitzondering maken. Ik wil Gerrie Nijenhuis en Henny Waanders bedanken voor hun bijzondere inzet voor het organiseren van de Huiszwaluwkolonies rondom Lochem-Vorden en in Berkelland en Jeroen Kuipers, Anton Meenink, Hans van Hoorn, Cees van Beinum, Frans Stam en Gerbert Strang voor hun enorme inzet om de Roeken ieder jaar geteld te krijgen. Klasse!

Contact

Pim Leemreize, lsb.achterhoek@sovon.nl