Een familie gezenderde Kolganzen in de Gelderse Poort. Bron WDR Fernsehen

Kolganzen in het voorjaar op de voet gevolgd

De wegtrek van Kolganzen is in volle gang. In de zomer van 2013 en in het afgelopen winterseizoen zijn meerdere vogels van moderne sms-zenders voorzien. Ze kunnen in het voorjaar op de voet worden gevolgd naar de broedgebieden. Voor het eerst kunnen ook de lotgevallen van individuele families worden bekeken.

Door Kees Koffijberg

Nog gedetaillerdere peilingen met behulp van sms-zenders

Met een kleine onderbreking tijdens de koudere periode in de tweede helft van januari, vinden sinds begin januari al terugtrekbewegingen van Kolganzen naar Duitsland plaats. Dat blijkt zowel uit waarnemingen van trektellers als uit aflezingen van halsbanden. Enkele geringde vogels bereikten inmiddels ook Polen en Slowakije. Kolganzen trekken in het voorjaar in kleine stapjes richting de broedgebieden, zo heeft eerder onderzoek met satellietzenders al laten zien. Groepen die in Nederland overwinteren volgen daarbij een andere koers dan vogels die bijvoorbeeld in Hongarije de winter doorbrengen. In de afgelopen zomer werden Kolganzen met een speciaal type sms-zender uitgerust, waarmee nog gedetailleerdere peilingen mogelijk zijn. In de afgelopen winter werden zowel in Hongarije als in Nederland nieuwe vogels met zenders uitgerust, waaronder ook een complete familie. Op die manier kan ook in beeld worden gebracht of de vogels tijdens de voorjaarstrek nog samen optrekken, of dat de familieverbanden al eerder uitelkaar vallen. Bij leeftijdstellingen valt op dat net voor vertrek in het voorjaar (maart of april) het aandeel jongen in de groepen sterk stijgt, wat kan betekenen dat of succesvolle families, of zich reeds 'losgeweekte' jonge vogels langer dan gemiddeld blijven.

Inzicht in het gebruik van slaapplaatsen en foerageergebieden

Alle zenders zijn online te volgen. Door de hoge mate van detaillering laten zich uit de zendergegevens nu al fraaie connecties in beeld brengen hoe de ganzen bijvoorbeeld foerageergebieden en slaapplaatsen gebruiken. De ganzen worden gevangen door de in Nederland actieve ganzenflappers. In Hongarije werden de Kolganzen met behulp van een kanonnet gevangen.

Contact

Kees Koffijberg, kees.koffijberg@sovon.nl