Kleine Bonte Specht man (met rood op de kop). Venray, 23 april 2011. Foto: Ben Loonen (waarneming.nl)

Kleine Bonte Specht nu goed te inventariseren

Met stijgende temperaturen en een hoge luchtvochtigheid is de zangactiviteit van allerlei soorten de afgelopen week in een versnelling gekomen. Volop zingende Roodborsten, Heggenmussen, Zanglijsters, Vinken...en spechten! Het davert in het bos van de roffels en geagiteerde roepjes.

Uiteraard is het de Grote Bonte Specht, als verreweg talrijkste soort, die de toon aangeeft. Tussen diens geweld vallen de roffeltjes van de Kleine Bonte Specht betrekkelijk weinig op. Ze zijn minder fel, worden wat langer aangehouden en klinken gelijkmatiger dan die van de Grote Bonte Specht (kijk op xeno canto voor voorbeelden). De schelle 'ki-ki-ki-' roepjes zijn onmiskenbaar en hooguit, later in het seizoen, te verwarren met geluiden van Boomvalk en Draaihals. Maart is een uitstekende tijd om op pad te gaan voor de 'Kleine Bonte'.

Maar...

Lastig is wel dat zowel mannelijke als vrouwelijke Kleine Bonte Spechten kunnen roffelen en roepsessies houden; iets dat vogeltellers bij meer spechtensoorten parten speelt. In theorie geen probleem, want man (met rode pet) en vrouw (zonder) zijn goed te onderscheiden. De praktijk is echter weerbarstiger, want de musgrote Kleine Bonte Specht houdt zich vaak hoog in bomen op en is dan lastig te vinden en te bekijken. Een goede stelregel is om bij twee in elkaars nabijheid roffelende of roepende vogels uit te gaan van een paartje, en niet van een tweede territorium. Tenzij dit natuurlijk blijkt uit bijvoorbeeld een achtervolgingsvlucht waarbij drie vogels betrokken zijn. Let op de Telrichtlijnen op de soortpagina.

Nog steeds in opmars?

Sinds de start van het broedvogelmeetnet van Sovon, midden jaren tachtig, is de stand van de Kleine Bonte Specht ongeveer verdrievoudigd. Die toename was het meest opvallend in regio's waar de soort voordien schaars was, zoals Drenthe en delen van Noord-Brabant. Dat het Nederlandse bos ouder wordt, is in principe gunstig voor deze specht. Maar hij doet het toch niet overal even goed, zo lijkt het. Dat maakt des te nieuwsgieriger naar de definitieve kaarten in de Vogelatlas (voorlopige kaarten zijn al beschikbaar, maar nog geen kaarten die de veranderingen in de afgelopen decennia in beeld brengen.