foto: Julian Bosch (waarneming.nl)

Grote Kruisbekken blijven gemoederen bezighouden

Met de invasie van Kruisbekken, beginnend in de zomer en piekend in oktober, kwamen er ook Grote Kruisbekken mee. Een zeldzaam verschijnsel in ons land waaraan dan ook veel aandacht wordt besteed, bijvoorbeeld op het forum van waarneming.nl.

De meeste bij waarneming.nl ingevoerde meldingen tot nu toe stammen van de Waddeneilanden, de duinstreek en de zandgronden benoorden de Grote Rivieren.

De determinatie is nog niet zo eenvoudig, al is het behulpzaam dat de vogels meestal niet schuw zijn (maar vaak wel vliegerig). De snavel, mits goed gezien, is een goed kenmerk. Hij is bij de Grote Kruisbek veel vierkanter dan bij de Kruisbek, met een flinke kromming in de bovensnavel en een opvallende uitbuiging in de korte en hoge ondersnavel. Op verschillende sites, waaronder die van Chris van Rijswijk, zijn fraaie series foto's te zien die het verschil duidelijk maken.

Kuub-kuub

De dikke stierennek is een andere aanwijzing, al kan dat wat vertekend worden als vogels hun nekveren uitzetten (zodat ook een gewone Kruisbek een dikke nek kan lijken te hebben). Het meest karakteristieke geluid is een zwaar, bijna goudvinkachtig ‘kuub...kuub’. Heel anders dan het klassieke ‘kiep…kiep’ van de gewone Kruisbek. Maar die gewone Kruisbekken blijken een uitgebreid geluidenrepertoire te hebben met geografische verschillen; iets dat uitgebreid in Dutch Birding uiteengezet is. Voorzichtigheid troef dus, en een goede geluidsopname is meestal verhelderend. Maar zelfs ervaren waarnemers kunnen wel eens hoofdbrekens krijgen...

Dennebossen

Het is duidelijk dat er het nodige te puzzelen valt voor de liefhebber dit najaar. De verder nogal stille dennenbossen zijn ineens weer leuk om uitgeplozen te worden! We zijn benieuwd hoe de Grote Kruisbek in de nieuwe Vogelatlas zal optreden. In ieder geval als wintervogel, en wie weet ook als broedvogel, zoals na eerdere invasies? Het veldwerk voor het nieuwe seizoen begint op 1 december.