Gierzwaluw, telpost Berkheide, 16 juli 2018 (foto: René van Rossum)

Gierzwaluwen verdwenen ongemerkt

Ze zijn uiteraard nog niet helemaal weg, de Gierzwaluwen. Wie een tijdje naar de lucht staart (geen straf met die mooie wolken van afgelopen dagen) ziet ze nog wel. Maar de grote groepen boven de stad zijn er niet meer.

Ieder jaar weer even 'schrikken': de luidruchtige gierzwaluwgroepen zijn verdwenen. We herinneren ons dat, bestendig zomerweer of niet, de herfst en winter toch naderbij kruipen.

Wegtrek dit jaar weinig zichtbaar

Gierzwaluwen zijn natuurlijk fenomenale vliegers, die zich amper wat aantrekken van de weersomstandigheden. Wel is het zo dat ze bij stevige tegenwind, bewolking en buien veel lager vliegen dan bij fraai zonnig weer. Dat was dit jaar goed te merken. Op de trektelposten bleven de aantallen in juli - de zonnigste en bijna warmste juli-maand ooit - aan de lage kant, vergeleken met bijvoorbeeld een jaar eerder (zie grafiek gebaseerd op trektellen.nl). Met het rustige en zonnige weer zullen de vogels veelal onzichtbaar hoog zijn overgetrokken.

Lagere aantallen

Dat resulteerde in aantallen die de hele maand aan de lage kant bleven. In totaal zagen de trektelposten zevenmaal meer dan 1000 Gierzwaluwen langsscheren, met als maximum 3250 op 28 juli over telpost Dordtse Biesbosch. In 2017 lukte dat 29 keer, met op dezelfde telpost een maximum van 43.106 op 29 juli.

Staartje in augustus

In augustus loopt de gierzwaluwentrek snel af, maar in sommige jaren is er een korte opleving, waarschijnlijk veroorzaakt door noordelijke vogels die later aan het broedproces begonnen zijn. Ook dan geldt dat er meestal wel wat voor nodig is, in ieder geval zware bewolking, om ze zichtbaar te maken, en dat de trek gemakkelijk gemist wordt wanneer de blik niet op oneindig staat. Bij de incidentele laatste waarnemingen in oktober/begin november, is het scherp opletten geblazen voor Vale Gierzwaluw, die juist in die periode wel eens opduikt (zie het overzicht in dutchavifauna.nl).