Jules Philippona op Lesbos in 2012. foto: Sietske Philippona

Gelderse vogelaar in de kieker: Jules Philippona

Jules Philippona (1924) is al sinds de jaren zestig bezig met onderzoek aan ganzen. Zo verscheen er van zijn hand de monografieën van de Kleine Rietgans en de Kolgans. Recent hebben de leeuweriken ook zijn speciale aandacht. Zijn dochter Sietske was hem behulpzaam bij het beantwoorden van de vragen.

Door Jan Schoppers, Sovon-ambassadeur van Gelderland

Wie is Jules Philippona?

Tot mijn zevende jaar heb ik in Blaricum gewoond waar ik ook ben geboren, maar eigenlijk ben ik in de omgeving van Haarlem opgegroeid. Als studie heb ik Sociale Geografie gedaan in de jaren vijftig en zestig. Ik ben werkzaam geweest in het middelbare onderwijs in Lisse en Kampen als leraar aardrijkskunde en later ook als decaan. In 1967 ben ik met mijn vrouw en vier kinderen naar Kraggenburg in de Noordoostpolder verhuist. Dit vanwege de toegenomen bevolkingsdruk in de Randstad. Bovendien kon ik daar beter aan mijn ganzenonderzoek werken. Ik heb altijd veel vogelreizen gemaakt, veelal naar de voormalige DDR, Hongarije en Roemenië. Later bijvoorbeeld ook naar IJsland voor de Kleine rietgans, Turkije uit landschappelijke overwegingen (vanaf 1972) en naar het kleurrijke India. Van de talloze tochten noem ik nog een motorvakantie naar Algerië in 1951. Speciaal voor de Sneeuwganzen ben ik naar het Misisippiegebied geweest. Momenteel maak ik het liefst fietstochtjes over de Veluwe om de Veldleeuwerik en de Boomleeuwerik te bestuderen.

Wanneer bent u begonnen met vogelen?

Bij de NJN (1939-1947) heb ik de basis gelegd voor mijn belangstelling voor de natuur met vogels als belangrijkste aandachtsgebied. Uit die periode heb ik nog steeds vogelvrienden overgehouden.

Bent u lid van een vogelwerkgroep?

In mijn jonge jaren was ik lid van Vogelwerkgroep Haarlem maar nu van VWG Zutphen. Eigenlijk heb ik altijd onderzoek gedaan voor het RIN en later Sovon. Vanaf 1958 heb ik ganzentellingen gedaan. Vanaf 1965-2005 huiszwaluwnesttellingen en vanaf 1990 tot nu houd ik mij bezig met leeuweriken, zowel in binnen- als buitenland.

Uw favoriete gebied?

De Veluwe, vooral het Planken Wambuis en de Hoge Veluwe, zijn momenteel favoriet.  In mijn Kraggenburgtijd (1967-1994) ging ik vaak naar de Workumerwaard, omgeving Beesterzwaag, het Kampereiland en de Noordoostpolder.

Leukste of mooiste waarneming?

Mijn mooiste waarneming weet ik nog exact. Het speelde zich af tijdens het bevrijdingsfeest van 5 mei 1947 op de Grote Markt van Haarlem. Een vogelvriend, Bob Brakel kwam op me af gerend: “er zijn Bijeneters gezien bij Elswoud (Overveen)”. De volgende ochtend, de 6e mei, ben ik met mijn vogelvrienden Gerrit Bos en Theo Mulder naar Elswout getogen. Na een flinke zoekpartij zagen we er zes vliegen. Fantastische vogels!

Welke (Sovon-)tellingen doet u?

Momenteel hou ik mij bezig met leeftijdstellingen van Kolganzen.

Wat kan beter bij Sovon?

Daar houd ik mij niet mee bezig.

Wat gaat goed bij Sovon?

Ook daar houd ik mij niet mee bezig.

Wilt u verder nog iets kwijt? 

Ik vind het erg belangrijk dat er zoveel mogelijk jonge mensen bij de natuur worden betrokken. Dat moet op de basisschool starten. Daarvoor moeten de vogelaars wel iets organiseren. Ikzelf ben met kinderen naar een huiszwaluwkolonie wezen kijken.