Overvliegende Huiszwaluw. Via trektellingen en losse waarnemingen is de doortrek/aankomst van Huiszwaluwen te volgen. Foto: Arjan Boele

Geef je eerste waarnemingen van Huiszwaluw door

De eerste Huiszwaluwen vliegen deze dagen Nederland binnen. Dat zijn dan de allervroegste, want de meeste trekkende Huiszwaluwen worden in de tweede en derde week van mei gezien. In het Jaar van de Huiszwaluw 2018 willen we beter kijken hoe hun aankomst verloopt. Je kunt helpen door in ieder geval je eerste vijf waarnemingen van Huiszwaluwen door te geven.

Met losse waarnemingen via waarneming.nl kunnen we volgen hoe snel de kilometerhokken volstromen met Huiszwaluwen. Overigens is het bij alle trekvogels de moeite waard om niet alleen je allereerste waarneming door te geven, maar de eerste vijf of tien. Geef daarbij ook duidelijk aan of het een doortrekkende (overliegend + richting) vogel of rondhangende vogel (ter plaatse) is. Daarmee is de fenologie al veel beter te ontrafelen dan wanneer alleen de allereerste vogels (weinig representatief voor de massa) worden doorgegeven. 

Wat is er al bekend over de fenologie van de Huiszwaluw?

Tot aan de eeuwwisseling waren waarnemingen van Huiszwaluwen in maart zeer uitzonderlijk. Maar tegenwoordig zijn eerste waarnemingen in maart eerder regel dan uitzondering. Rob Lensink e.a. (2013) hebben op basis van trektellingen op een rij gezet dat de aankomst van Huiszwaluwen in de afgelopen drie decennia vervroegde. De aankomst van de eerste 10% van de zwaluwen vervroegde van 4 mei in de jaren tachtig naar 24 april na de eeuwwisseling. Hoewel de eerste zwaluwen dus steeds eerder opdoken, bleek de aankomst van de hoofdmacht niet significant te vervroegen. Het is nog steeds zo dat ongeveer de helft van de zwaluwen pas half mei is gepasseerd langs trektelposten.

Najaarstrek

In de najaarstrek lijkt een duidelijkere verandering aan de gang. In de periode 1980-2006 begonnen Huiszwaluwen gemiddeld steeds iets eerder met de wegtrek (Van Turnhout e.a. 2009). Het zou zomaar kunnen dat er steeds minder Huiszwaluwen een tweede broedsel grootbrengen en dat ze dus al wat eerder uit de broedgebieden vertrekken dan voorheen. Dat zou een deel van de achteruitgang kunnen verklaren. Het is een interessante hypothese die we met het nestonderzoek willen gaan onderzoeken. Daar zoeken we nog deelnemers voor!