Ganzen op de slaapplaats | Foto: Harvey van Diek

Ganzen en zwanen op slaapplaats tellen: een spektakel

Het tellen van slaapplaatsen van ganzen en zwanen is, alleen al door de massaliteit, vaak spectaculair. In korte tijd enkele duizenden uitvliegende Kol- of Brandganzen zijn geen uitzondering. Maar ganzen en zwanen worden ook geteld tijdens de watervogel- en ganzen & zwanentellingen. Waarom is het dan toch belangrijk dat ook de slaapplaatsen geteld worden, en hoe doe je dat?

Door: Jan Schoppers

 

Nu Grote en Kleine Zilverreiger

Op dit moment worden de slaapplaatsen geteld, kan tot en met 31 december, van deze reigers. In oktober zijn maar liefst ruim 7300 Grote Zilverreigers geteld, het hoogste aantal ooit. Spannend is nu hoe deze telling zal uitpakken, wordt het een witte Kerst?  Bekijk de actuele resultaten op  en wellicht zijn er nog vacante telgebieden bij jou in de buurt.

In januari tellen van slapende ganzen & zwanen

Nederland is een internationale mainport voor overwinterende en doortrekkende ganzen. Naast foerageergebieden voor overdag zijn ook de slaapplaatsen uitermate belangrijk. Juist in de winter, wanneer het koud kan zijn en het tot maximaal 16 uur per dag donker is. Dat grote aantallen gemeenschappelijk overnachten is niet alleen vanwege de veiligheid, maar vermoedelijk ook om informatie uit te wisselen over de kwaliteit van foerageergebieden.

Van de 56 Natura-2000 gebieden hebben er 47 een slaapplaatsfunctie voor ganzen en zwanen. Voor die gebieden zijn er doelstellingen om voldoende ruimte te bieden als slaapplaats voor soorten als: Kleine en Wilde Zwaan, Taigarietgans, Toendrarietgans, Kleine Rietgans, Grauwe Gans, Dwerggans, Kolgans, Brandgans en Rotgans.  Om na te gaan of ganzen en zwanen voldoende in die gebieden terecht kunnen, wordt er twee keer  per winter een simultaantelling op slaapplaatsen georganiseerd In zoveel mogelijk Natura 2000-gebieden worden dan in een periode van twee weken, liefst in het voorkeursweekend, de slaapplaatsen geteld. Die tellingen vormen de basis voor het aanwijzen of wijzigen van de slaapplaatsfunctie van een gebied.

Laag aantal ganzen in november

Voorlopige telresultaten van afgelopen november (stand invoer eind november) wijzen op relatief lage aantallen in vergelijking met vorig jaar. Toen werden landelijk in november ruim 250.000 Kolganzen geteld, terwijl het aantal  tot deze keer bleef steken op bijna 152.000. Door het zachte weer in heel Europa bleef het aantal arctische ganzen bij ons in november laag. De Grauwe Gans kende vergelijkbare aantallen, ruim 50.000. Ook het aantal slapende Kleine Zwanen was lager, met bijna 210 dit jaar en ruim 450 vorig jaar. Overigens ontbreken in beide seizoenen slaapplaatstellingen van de Kleine Zwaan op de Veluwerandmeren.

Slaapplaatstellers gevraagd voor de volgende Natura 2000-gebieden:

Waddenzee, Oudegaasterbrekken, Fluessen en omgeving, IJsselmeer, Ketelmeer & Vossemeer, Veluwerandmeren, Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske, Oostelijke Vechtplassen, Haringvliet, Voordelta, Krammer-Volkerak, Oosterschelde, Veerse Meer, Zoommeer en Rijntakken.

Meedoen?

De volgende telling voor ganzen en zwanen is van 13 januari tot en met 28 januari, met als voorkeursdatum 20 januari. Kijk op sovon.nl/vacant welke gebieden nog geen teller hebben en meld je aan. Voor elke soort staan op de website (Vogelinfo/Telrichtlijnen) de tips en trucs voor de Slaapplaatstelling.