Broedende Kolgans bij de Terkaplester Poelen (foto: Anja Cervencl)

Friese Kolganzen op weg naar Rusland

Bij Akkrum geboren Kolganzen op weg om zich als broedvogel te settelen op de  Russische toendra.

Tekst: Romke Kleefstra

Het was een unicum vorig jaar in Friesland. Voor het eerst werden buiten Rusland ruiende Kolganzen gevangen en geringd voor onderzoek. Dit gebeurde in het gebied van de Terkaplester Poelen, vlakbij het dorp Akkrum en onderdeel van het Sneekermeergebied. In totaal werden maar liefst 227 Kolganzen gevangen en geringd, waarvan 162 met een zwarte halsband.

De broedende Kolganzen bij de Terkaplester Poelen worden al  zo’n 20 jaar gevolgd door Sovon-medewerker Romke Kleefstra. Eén van de onderzoeksvragen die rees, was of jonge Kolganzen van de Friese broedpopulatie zich wellicht elders vestigden. Het ringen van de ganzen kon hier licht op werpen en dat lijkt het nu al te doen.

Jonge mannen aan de zwier

Drie jonge mannen scheidden zich in de wintermaanden al af van het thuisfront. Het thuisfront bleef de hele winter nabij het Sneekermeergebied bivakkeren, maar de drie jonge mannetjes met de codes 9V4, 9A7 en 9S1 lieten zich aflezen bij respectievelijk Lelystad (Fl), Twisk (NH) en Meerkerk (ZH). Het lijkt erop dat ze zich aansloten bij andere broedpopulaties. 9S1 lijkt in Nederland te blijven en wel bij de broedende Kolganzen in de Alblasserwaard. 9V4 en 9A7 lijken een Russische vrouw aan de haak te hebben geslagen en werden recent afgelezen in respectievelijk Letland en Litouwen! Dat betekent dat ze op weg zijn naar Rusland en daarmee zouden de Friese Kolganzen de Russische broedpopulatie zowaar aanvullen. Dat zagen we eerder al bij geringde Brandganzen in Nederland, die als broedvogel teruggezien werden in o.a. Zweden en Rusland. Dat de Friese Kolganzen dit ook doen is opzienbarend.

Ook een vrouw op pad?

Het zijn doorgaans jonge mannen die zich elders vestigen. Vrouwtjes blijven normaliter in de buurt van de moeder broeden, mannen gaan daarheen waar de vrouw vandaan komt. Toch is één vrouw ook op pad gegaan. 9N8 is haar code en ze zit momenteel in Nedersaksen, net ten oosten van de Eems, niet ver van de Dollard.

Ondertussen in Akkrum

In de broedgebieden nabij Akkrum wordt ondertussen gekeken wie waar broedt, wie met wie is, om zo meer inzicht te krijgen in de samenstelling van de broedpopulatie. Dat is nog een hele kluif, omdat de geringde Kolganzen zich behoorlijk verspreiden in de eilandpolders van de Terkaplester Poelen en het Sneekermeer. En dan straks kijken wie er succesvol is.

Aflezingen van de Kolganzen zijn in te voeren op Geese.org.