JT0A alarmerend boven de kolonie in Veghel, 21 juni 2019. Foto: Merijn Loeve

Een broedende Noor in Brabant

Op een dak op industrieterrein de Dubbelen in Veghel broeden al enkele jaren grote meeuwen. Sinds 2019 zit daar een bijzondere gast bij: een Kleine Mantelmeeuw met een ring uit Noorwegen (JT0A). In 2012 werd hij op het zuidpuntje van Noorwegen als jong geringd. Zo’n verplaatsing is bijna uniek, want Kleine Mantelmeeuwen blijven meestal trouw aan hun geboorteregio.

Door Leo Ballering, districtscoördinator Oost-Brabant

De kolonie in Veghel wordt al enkele jaren gevolgd voor kolonievogeltellingen. Ook wordt er gekeken of er geringde vogels in de kolonie aanwezig zijn. In 2018 werden er voor het eerst meeuwen op het dak geringd. Zo wordt meer informatie over de herkomst en verspreiding van de Veghelse meeuwen verkregen.

Bijna uniek

De verrassing was groot toen dit voorjaar bij zo’n controle een volwassen Kleine Mantelmeeuw met een Noorse ring uit Søgne werd gezien. De vogel bracht zelfs een jong groot, dat geringd werd door Roland-Jan Buijs.

Natuurlijk was hij benieuwd hoe zeldzaam de vestiging van een Noorse Kleine Mantelmeeuw als broedvogel in Nederland is. Navraag bij de Noorse meeuwenringers, die hun database met meer dan 88.000 geringde vogels uitpluisden, leverde slechts twee andere meldingen op. In beide gevallen ging het om Kleine Mantelmeeuwen die als jong in een kolonie bij het Noorse Rauna waren geringd:

  • Een vrouwtje met metalen ring ‘Stavanger 496501’. Broedde in 1999 onsuccesvol en 2000 (broedsucces onbekend) op de Maasvlakte. In 2001 was ze ook aanwezig, maar werd ze niet broedend gezien.
  • Op 50 meter van dit vrouwtje dook op 12 april 2001 een andere vogel op: ‘Stavanger 496707’, die echter nooit meer gezien werd.

Ze werden na 2001 nooit meer waargenomen. Hoewel vogels geen grenzen kennen, blijken internationale uitwisselingen bij Kleine Mantelmeeuwen echt zeldzaam. Zo is er bijvoorbeeld nog nooit een geringde Kleine Mantelmeeuw uit ons land broedend in Noorwegen gezien.  

Het dak op

Kleine Mantelmeeuwen broeden in toenemende aantallen op daken in het binnenland (zie ook dit artikel). Vooral grote bedrijfspanden zijn in trek. Zulke daken zijn meestal niet goed te overzien. Soms is het echter mogelijk om vanuit een ander pand of een hooggelegen punt te tellen, net zoals in Veghel.

Meld dakbroeders

Denk niet te snel: 'Sovon weet dit al wel'. Elke melding van dakbroedende meeuwen is welkom bij ons. Indien je een telling van het aantal paren of nesten kunt doen, kun je de kolonie aanmelden.