Duitse broedvogelatlas verschenen

In Duitsland komen 280 soorten broedvogels voor, in totaal met een geschatte 80 miljoen broedparen. Dit blijkt uit de nieuwe Atlas Deutscher Brutvogelarten, die op 24 april in Bonn werd gepresenteerd.

In navolging van de atlassen van de afzonderlijke deelstaten liggen nu ook de eindresultaten van het projekt “ADEBAR” van 2005-09 op tafel. De Stiftung Vogelwelt Deutschland en het Dachverband Deutscher Avifaunisten (DDA) bundelden de ruim 400.000 uren veldwerk van vrijwilligers in een bijna 4 kilo (!) wegend boekwerk.

Broedvogels Duitsland voor het eerst systematisch in kaart gebracht
Niet eerder werd heel Duitsland op een systematische en uniforme wijze op broedvogels gekarteerd t.b.v. een broedvogelatlas. Meer dan 4000 vogelaars waren hiervoor in de periode 2005-2009 actief. De resultaten verschenen de afgelopen jaren al voor sommige deelstaten, waaronder het aan Nederland grenzende Nordrhein-Westfalen (2013) en Nedersaksen (2014).
Nu is dan ook de atlas voor heel Duitsland een feit. In detailniveau is deze atlas iets 'minder' van resolutie dan de afzonderlijke deelstaat-atlassen. Daar staat tegenover dat we nu beschikken over uniforme verspreidingsbeelden van broedvogels voor een groot deel van Centraal-Europa.

Uitgebreide soortbesprekingen
De hoofdmoot van de 800 bladzijden tellende atlas bestaat uit een bespreking per soort van de broedvogels. Veel soorten hebben meerdere kaarten:

  • Een algemene verspreidingskaart van aan- en afwezigheid, met daarbij een schatting van het aantal broedparen per blok (algemene soorten  dichtheidskaart)
  • Voor algemene soorten tevens twee kaarten waarin gemodelleerde aantallen en een combinatie van gemodelleerde en daadwerkelijk vastgestelde aantallen worden gepresenteerd

Verder wordt een vergelijking gemaakt met de “Rheinwald” atlas uit 1993 (samenvatting regionale karteringen zonder uniforme methodiek voor heel Duitsland) en wordt waar mogelijk de aantalstrend weergegeven. Sommige algemene soorten komen daarmee op een bespreking van vier pagina’s. Vooral de kaart met gecombineerde modeluitkomsten en waarnemingen (“Combi kaart”) is een winst ten opzichte van de deelstaat-atlassen. Deze maakt inzichtelijk hoe goed (of hoe slecht) de modellen (opgesteld op basis van proefvlakken en landschapskenmerken) in staat bleken de verspreiding weer te geven.

Leesproef
Op de website van de DDA is een uitgebreide lees-proef in te zien die een goede indruk geeft van de inhoud.
De atlas is online te bestellen. Kosten bedragen eur. 98,-. Die prijs lijkt hoog, maar valt mee gezien de omvang en uitvoering van het boek: 800 pagina’s harde kaft, gedegen bindwerk. Wel is een stevige boekenplank noodzakelijk!