Vrouw Grote Kruisbek verzamelt nestmateriaal. Heidestein, Zeist. 10 maart 2018. Foto: Martin van Wijk (cc)

Broedende Grote Kruisbekken?

Afgelopen najaar was er een influx van Grote Kruisbekken. Op een aantal plekken worden ze nog steeds gezien en gaat het inmiddels om broedverdachte waarnemingen; Grote Kruisbekken met nestmateriaal in de snavel bijvoorbeeld (foto). Let dus goed op deze zeldzame broedvogel en documenteer mogelijke broedgevallen zo goed mogelijk. Waar let je op?

Door Joost van Bruggen

Kruisbekken, en ook Grote Kruisbekken, broeden erg vroeg in het voorjaar. In februari zijn ze vaak al volop bezig met nestbouw, maar ze kunnen ook iets later nog beginnen.

Determinatie 

  • Grote Kruisbekken lijken sterk op Kruisbek, maar hebben een naar verhouding wat zwaardere kop en grotere snavel. Daarnaast wijkt hun roep, een helder 'Kuuup', af van gewone Kruisbekroepjes.
  • Focus vooral op de sterk gekromde ondersnavel die doet denken aan een ‘’kinnebak’’. En het feit dat de snavelhelften nauwelijks lijken te kruisen. Zie ook deze foto's.
  • Probeer te allen tijde foto’s of een geluidsopname te maken, dat laatste gaat vaak op prima met een smartphone. Doe dit ook als je zeker bent van je waarneming.

Broedindicerend gedrag

  • Let op vogels die met nestmateriaal slepen.
  • Bij het horen van de zang van een zachtjes zingende man Kruisbek in een naaldbosvak (soort heeft voorkeur voor Dennen, pinaceae) is het opletten geblazen! Vaak is er dan een vrouwtje in de buurt bezig met nestbouw of broeden.
  • Let op vogels die voedselvluchten maken (jongenfase).

Documentatie (mogelijke) broedgevallen

Heb je broedverdachte Grote Kruisbekken gevonden, dan is het zaak om ze goed te documenteren. Territoriale en broedende zeldzame broedvogels worden gevolgd in het BMP-project, onderdeel Zeldzame broedvogels.  

Meer informatie over de telrichtlijnen van de Grote Kruisbek lees je hier.

Je waarnemingen van broedverdachte gevallen gaat via de knop Zeldzame Broedvogels op het invoerportaal (eerst inloggen). 

Eerdere broedgevallen vastgelegd

Na de vorige influx (najaar 2013) gingen er ook Grote Kruisbekken broeden, onder andere op de Veluwe en in Brabant. Deze broedgevallen zijn goed gedocumenteerd door respectievelijk PieterGeert Gelderblom, Alex Bos en Justin Jansen. Hun artikelen vind je hier: