Jaar van de Wulp

2019 Jaar van de Wulp - Sovon en Vogelbescherming

Een jodelende Wulp die met trillende vleugels een glijvlucht maakt op een vroege voorjaarsochtend. Het zal menigeen kippenvel bezorgen, maar de balts van de Wulp laat zich steeds minder horen en zien. Sinds halverwege jaren tachtig is de Wulp met bijna 50% afgenomen. Tegenwoordig broeden de meeste Wulpen in vaak open, soms ook meer besloten graslanden op zandige of venige gronden in het oosten en zuiden van het land. Heide-, hoogveen- en duingebieden zijn vrijwel al hun Wulpen kwijtgeraakt. Tot rond 1980 huisde de meerderheid juist in deze natuurgebieden. De verdwijning aldaar staat waarschijnlijk in verband met langdurig slechte broedresultaten door voedseltekort en predatie. De overstap naar agrarisch cultuurland, die overigens al vanaf begin twintigste eeuw plaatsvond, maakt Wulpen gevoelig voor intensivering van de landbouw.

Buiten het broedseizoen, als ‘wolken’ Wulpen zich concentreren in Waddenzee en Delta, is de trend juist positief. Waarschijnlijk komt dit grotendeels door een herverdeling van Wulpen binnen de Europese overwinteringsgebieden. Op internationaal niveau luiden de alarmbellen, omdat de Wulp wereldwijd bedreigd wordt. Er is nog veel onduidelijk over de trends van Wulpen en dat is waarom Sovon en Vogelbescherming 2019 uitroepen tot Jaar van de Wulp. Een ‘klein jaar van’ om bestaande data te analyseren en aandacht te vragen voor de Wulp in telprojecten en bescherming.

Onderzoek Wulp

Er is de afgelopen decennia veel data verzameld over Wulpen. In het Jaar van de Wulp willen we die data bijeen brengen en analyseren. Dat geldt voor de trends en verspreiding van broedende Wulpen sinds halverwege jaren tachtig, als de trends  en verspreiding van Wulpen buiten de broedtijd over een nog langere periode. De belangrijkste vragen:

  • welke factoren zijn van invloed op de aantallen Wulpen en het voorkomen van de soort binnen en buiten het broedseizoen en hoe heeft zich dat in de tijd ontwikkeld?
  • welke kennis ontbreekt die nodig is om Wulpen in Nederland beter te beschermen?

Wulpen tellen

Binnen onze meetnetten voor broedvogels en watervogels worden Wulpen volop geteld. Toch ontbreekt er nog belangrijke data. Veel binnenlandse slaapplaatsen van Wulpen worden momenteel niet geteld, terwijl daar belangrijke veranderingen plaatsvinden.

Met de watervogeltellingen worden Wulpen in waterrijke gebieden geteld, maar wat zijn de aantallen buiten het broedseizoen op het boerenland? Ganzen- en zwanentellers kunnen ons daarbij helpen!

Hoe succesvol onze broedende Wulpen eigenlijk zijn, kunnen BMP-tellers ons misschien vertellen.

Oude tijdreeksen

Ooit wel eens wulpennesten gevonden en het nestsucces vastgesteld? Of met enige regelmaat wel eens slaapplaatstellingen uitgevoerd die niet bij Sovon ingediend zijn? Al dat soort data is van grote waarde en zouden we in het kader van het Jaar van de Wulp graag verzamelen. Neem contact op met projectcoördinator Romke Kleefstra om dat met ons te regelen!

Meedoen

Slaapplaatstellingen

  • Geef door waar slaapplaatsen van Wulpen zijn en tel ze met ons. We organiseren in 2019 vier slaapplaatstellingen in februari, augustus, september en december. Ook slaapplaatsgegevens uit het verleden zijn meer dan welkom! 
  • Het gaat om de tellingen van januari t/m april en van september t/m december. Het is daarom ook van belang dat alle ganzen- en zwanentellers ook in april en september op pad gaan.

Wulpen in de Ganzen- en zwanentellingen

  • We roepen alle ganzen- en zwanentellers op om gedurende de maandelijkse tellingen in 2019 ook Wulpen in boerenland in te tekenen. Daarmee krijgen we de verspreiding van de Wulp buiten de waterrijke gebieden in kaart.

BMP en alarmtellingen

  • Leg je waarnemingen van Wulpen binnen je BMP-plot zo secuur mogelijk vast met broedcodes en hou rekening met Wulpen tijdens alarmtellingen.
  • De broedcodes en het alarmeren later in het broedseizoen kan ons uiteindelijk iets zeggen over het territoriaal succes van Wulpen. Kijk voor de telrichtlijnen ook op de soortpagina 

Nestkaarten

  • Een wulpennest gevonden? Geef de gegevens van het nest door via Nestkaart. Ook nestgegevens uit het verleden zijn meer dan welkom! NB: ga niet speciaal zoeken naar wulpennesten, dit i.v.m. verstoring- en predatierisico’s.